TRON मध्ये दरमहा ₹5,000 ची SIP करणाऱ्यांना गेल्या पाच वर्षांत चांगला परतावा मिळाला आहे. मात्र, भारतीय गुंतवणूकदारांना मिळणाऱ्या नफ्यावर 30% कर आणि 4% सेस भरावा लागतो. यामुळे, प्रत्यक्षात मिळणारा परतावा दिसतो त्यापेक्षा खूप कमी असतो.
क्रिप्टोकरन्सी मार्केटमध्ये सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) ही स्ट्रॅटेजी गुंतवणूकदारांमध्ये लोकप्रिय आहे. विशेषतः डिजिटल मालमत्तेतील मोठी अस्थिरता (volatility) कमी करण्यासाठी याचा उपयोग होतो. ऑगस्ट 2026 पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, TRON मध्ये SIP द्वारे गुंतवणूक करणाऱ्यांना चांगला फायदा झाला आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, TRON मध्ये दरमहा ₹5,000 ची SIP करणाऱ्यांनी तीन वर्षांत 104.58% तर पाच वर्षांत 241.72% चा परतावा मिळवला आहे. हा परतावा इतर मोठ्या डिजिटल मालमत्तांपेक्षा जास्त आहे. यावरून असे दिसून येते की, दीर्घकाळासाठी केलेली गुंतवणूक फायदेशीर ठरली आहे.
गुंतवणुकीतील धोके
जरी दीर्घकाळासाठी चांगला परतावा मिळाला असला तरी, क्रिप्टोकरन्सीमधील अल्पकालीन चढ-उतार विसरता कामा नये. बिटकॉइन (Bitcoin) आणि इथेरिअम (Ethereum) सारख्या प्रमुख क्रिप्टोकरन्सींनी गेल्या एका वर्षात नकारात्मक परतावा दिला आहे. त्यामुळे, SIP मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांना बाजारातील ही अस्थिरता सहन करण्याची तयारी ठेवावी लागते आणि मोठा परतावा मिळवण्यासाठी दीर्घ मुदतीचा दृष्टिकोन ठेवावा लागतो.
भारतातील कर प्रणालीचा फटका
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी बाजारातील अस्थिरतेपेक्षा मोठा अडथळा म्हणजे 2022 मध्ये लागू झालेली कर प्रणाली. यानुसार, क्रिप्टोकरन्सीमधील प्रत्येक नफ्यावर 30% फ्लॅट टॅक्स आणि त्यावर 4% सेस आकारला जातो. हा कर गुंतवणूकदाराच्या एकूण उत्पन्नावर किंवा मालमत्तेच्या होल्डिंग कालावधीवर अवलंबून नसतो.
इक्विटी म्युच्युअल फंडांप्रमाणे, जिथे दीर्घकालीन भांडवली नफ्यावर कर सूट किंवा कमी दराने कर लागतो, तसे क्रिप्टोकरन्सीच्या बाबतीत नाही. इथे नफ्यावर सर्वात जास्त दराने कर लागतो.
नुकसानीवर कर सूट नाही
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, भारतात एका क्रिप्टोकरन्सीमध्ये झालेले नुकसान दुसऱ्या क्रिप्टोकरन्सीमधील नफ्यातून वजा करण्याची (offset) परवानगी नाही. यामुळे गुंतवणूकदारांवर दुहेरी कर बोजा येतो. उदाहरणार्थ, जर TRON मध्ये नफा झाला पण दुसऱ्या क्रिप्टोमध्ये तोटा झाला, तरीही TRON वरील पूर्ण नफ्यावर कर भरावा लागेल. यामुळे प्रभावी कर दर खूप वाढतो.
याशिवाय, प्रत्येक विक्री व्यवहारावर 1% TDS (Tax Deducted at Source) लागतो. हा TDS कर रिटर्न भरताना परत मिळवता येतो, पण तोपर्यंत गुंतवणूकदारांचे पैसे सरकारकडे अडकून पडतात.
या सर्व खर्चांमुळे - 30% कर, 4% सेस आणि TDS - गुंतवणूकदारांना मिळणारा निव्वळ परतावा (net return) खूपच कमी होतो. त्यामुळे, गुंतवणूकदारांनी केवळ ट्रेडिंग ॲप्सवर दिसणाऱ्या एकूण परताव्यावर अवलंबून न राहता, कर दायित्व (tax liability) लक्षात घेऊनच आपल्या परताव्याचा अंदाज घ्यावा.