जागतिक लिक्विडिटी घटणार, अमेरिकेचे धोरणात्मक पाठबळ अपेक्षित
जागतिक लिक्विडिटीमध्ये लवकरच मोठी घट अपेक्षित आहे, जी Bitcoin सारख्या रिस्क ॲसेट्ससाठी (Risk Assets) एक महत्त्वाचा घटक आहे. Hilbert Group चे चीफ इन्व्हेस्टमेंट ऑफिसर (CIO) रसेल थॉम्पसन यांनी 20% ते 25% पर्यंत लिक्विडिटीची घट होण्याचा अंदाज वर्तवला आहे, ज्यामुळे नजीकच्या काळात Bitcoin च्या मूल्यावर दबाव येऊ शकतो. भू-राजकीय तणाव कमी झाले तरीही ही परिस्थिती कायम राहू शकते, त्यामुळे कोणत्याही रॅलीला टिकवून ठेवण्यासाठी धोरणात्मक पाठबळाची (Policy Support) गरज भासेल. अमेरिकेचे धोरणकर्ते (U.S. Policymakers) या घटीला सामोरे जाण्यासाठी काही पाऊले उचलण्याची शक्यता आहे.
यामध्ये सप्लिमेंटरी लिव्हरेज रेशो (SLR) मध्ये बदल करणे आणि ट्रेझरी जनरल अकाउंट (TGA) मधून मोठी रक्कम काढणे यांसारख्या उपायांचा समावेश असू शकतो. 16 एप्रिल 2026 पर्यंत TGA चे बॅलन्स सुमारे $971.16 अब्ज होते, जे पैशांच्या पुरवठ्याचे व्यवस्थापन करण्यासाठी महत्त्वाचे आहे. फेडरल रिझर्व्हच्या बॅलन्स शीटचे धोरण आणि ट्रेझरीचे रोख व्यवस्थापन थेट लिक्विडिटीवर परिणाम करतात, ज्याचा Bitcoin वर धोरण दरातील बदलांपेक्षा जास्त प्रभाव पडतो.
Bitcoin आणि शेअर बाजारातील वाढते संबंध
Bitcoin च्या अलीकडील बाजारातील हालचाली पारंपरिक शेअर बाजाराशी (Equity Markets) मजबूत सहसंबंध दर्शवतात. मार्च 2026 च्या सुरुवातीला Bitcoin आणि S&P 500 मधील 30-दिवसांचा रोलिंग कोरिलेशन 0.74 वर पोहोचला, जो ऐतिहासिक नमुन्यांपेक्षा वेगळा आहे. हा बदल प्रामुख्याने U.S. स्पॉट ईटीएफ (Spot ETFs) मध्ये झालेल्या मोठ्या इनफ्लोमुळे आहे, ज्यांनी लॉन्च झाल्यापासून $56 अब्ज पेक्षा जास्त नेट इनफ्लो (Net Inflow) पाहिला आहे.
यामुळे, Bitcoin एका हाय-बीटा रिस्क ॲसेटसारखे (High-beta Risk Asset) वागत आहे, ज्यामुळे त्याची किंमत एकूण बाजारातील भावना आणि लिक्विडिटीवर अत्यंत संवेदनशील आहे. गेल्या पाच वर्षांत, S&P 500 ने सुमारे 80% परतावा दिला आहे, जो Bitcoin च्या 42% वाढीच्या जवळपास दुप्पट आहे. हे Bitcoin च्या अस्थिरतेनंतरही शेअर बाजाराची स्थिरता दर्शवते. दीर्घकाळात, Bitcoin ने जास्त परतावा दिला आहे, पण अधिक अस्थिरतेसह. Bitcoin ची सध्याची मार्केट कॅप सुमारे $1.5 ट्रिलियन आहे, जी क्रिप्टो मार्केटमधील 61% डोमिनन्स दर्शवते.
आर्थिक घटक आणि जोखीम
आर्थिक परिस्थिती लिक्विडिटी आणि धोरणात्मक निर्णयांसाठी एक जटिल वातावरण तयार करते. मार्च 2026 मध्ये CPI नुसार महागाई 3.3% होती, आणि एप्रिलसाठी 3.58% चा अंदाज आहे. त्याचवेळी, अमेरिकेतील बेरोजगारीचा दर मार्च 2026 मध्ये 4.3% होता. भू-राजकीय तणावामुळे बाजारात सावधगिरी वाढली आहे, ज्यामुळे लिक्विडिटीच्या दृष्टिकोनात आणखी गुंतागुंत निर्माण झाली आहे.
धोरणात्मक हस्तक्षेपाच्या अपेक्षेसह, Bitcoin साठी प्रमुख धोके कायम आहेत. लिक्विडिटी टायटनिंग (Liquidity Tightening) अपेक्षेपेक्षा जास्त तीव्र किंवा दीर्घकाळ टिकू शकते. Bitcoin चा इक्विटीशी वाढता संबंध म्हणजे स्टॉक मार्केटमधील कोणत्याही घसरणीला ते अत्यंत संवेदनशील असेल. अलीकडेच, सुमारे $237 दशलक्ष किमतीच्या Bitcoin पोझिशन्सचे मोठे लिक्विडेशन (Liquidation) झाले, ज्यामुळे बाजाराची किंमतीतील अचानक होणाऱ्या बदलांना असलेली संवेदनशीलता दिसून येते. फेडच्या क्वांटिटेटिव्ह टायटनिंग (Quantitative Tightening) दरम्यान Bitcoin ने 80% पेक्षा जास्त घट अनुभवल्या आहेत, ज्यामुळे लिक्विडिटी कमी होण्याचा धोका दिसून येतो.
वर्षाअखेरीस Bitcoin चा दृष्टिकोन
जरी लिक्विडिटी आकुंचनामुळे तात्काळ दबाव स्पष्ट दिसत असला तरी, मध्यम-मुदतीचा अधिक आशावादी दृष्टिकोन आहे. थॉम्पसन यांच्या मते, बदलत्या लिक्विडिटीची परिस्थिती आणि अमेरिकन ट्रेझरीच्या सक्रिय धोरणामुळे वर्षाअखेरीस Bitcoin ची किंमत "लक्षणीयरीत्या जास्त" असू शकते. नियामक (Regulatory) घडामोडी आणि संस्थात्मक (Institutional) स्वारस्य यांच्या मिश्रणामुळे Bitcoin चे भविष्य ठरेल.
