Unilever चे स्ट्रॅटेजिक पाऊल: India Business वेगळे का?
Unilever Plc कंपनी सध्या spice maker McCormick & Company सोबत आपल्या ग्लोबल फूड बिझनेसच्या मोठ्या भागाचे विलीनीकरण करण्याच्या तयारीत आहे. दोन्ही कंपन्यांनी या चर्चेला दुजोरा दिला आहे. या संभाव्य डीलचे मूल्य अंदाजे $15.7 अब्ज डॉलर असून, Unilever च्या शेअरहोल्डर्सकडे (Shareholders) नवीन एकत्रित कंपनीचा सुमारे 65% हिस्सा असू शकतो. या डीलमध्ये एक महत्त्वाची बाब म्हणजे, Hindustan Unilever (HUL) चा भारतातला मजबूत आणि वेगाने वाढणारा अन्न व्यवसाय यात समाविष्ट नसेल.
HUL चे भारतीय खाद्य व्यवसाय: एक मोलाची संपत्ती
Hindustan Unilever Limited (HUL) ने स्पष्ट केले आहे की, त्यांचा खाद्य व्यवसाय हा कंपनीचा मुख्य आणि अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. हा व्यवसाय दरवर्षी ₹15,000 कोटींपेक्षा जास्त महसूल मिळवून देतो, जो HUL च्या एकूण विक्रीच्या सुमारे 22% आहे. भारतीय युनिट चहा, केचप आणि माल्टेड ड्रिंक्स सारख्या प्रमुख विभागांमध्ये आघाडीवर आहे.
जागतिक बाजारपेठेतील आव्हाने विरुद्ध भारताची वाढ
याउलट, Unilever चा जागतिक पॅकेज्ड फूड्स विभाग सध्या अनेक आव्हानांना तोंड देत आहे. ग्राहकांची प्रक्रिया केलेल्या (processed) पदार्थांवरील घटती आवड, सुपरमार्केटच्या स्वतःच्या ब्रँड्सकडून वाढती स्पर्धा आणि वजन कमी करण्याच्या नवीन औषधांमुळे (weight-loss medications) मागणीत होणारे संभाव्य बदल ही काही प्रमुख कारणे आहेत.
कंपनी व्हॅल्युएशन आणि स्टॉक परफॉर्मन्स
गेल्या 12 महिन्यांत Unilever चा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो 20.03 ते 26.4 च्या दरम्यान राहिला आहे. हा PepsiCo (25.1x-26.4x) च्या जवळपास आहे, पण Reckitt Benckiser (10x) पेक्षा जास्त आहे. Unilever चे मार्केट व्हॅल्युएशन अंदाजे $107.6 अब्ज ते $129.59 अब्ज डॉलर आहे. दुसरीकडे, McCormick चा P/E रेशो सुमारे 18.11-18.3 आहे आणि मार्केट व्हॅल्युएशन अंदाजे $14.25 अब्ज डॉलर आहे. McCormick च्या शेअरमध्ये गेल्या एका वर्षात 34.88% ची घसरण झाली आहे, तर Unilever च्या शेअरमध्ये 10.50% घट झाली आहे, जी ग्राहक वस्तू क्षेत्रातील व्यापक अडचणी दर्शवते.
विश्लेषकांची मते आणि संभाव्य धोके
अनेक ॲनालिस्ट्स (Analysts) या संभाव्य डीलला McCormick साठी सकारात्मक मानत आहेत. त्यांना यातून मोठे स्ट्रॅटेजिक फायदे मिळण्याची अपेक्षा आहे. Bank of America Securities ने 'Buy' रेटिंग आणि $80 ची टार्गेट प्राईस (Target Price) दिली आहे. TD Cowen आणि Bernstein यांनीही आशावाद व्यक्त केला आहे. मात्र, काही विश्लेषकांनी वाढत्या खर्चामुळे आणि नुकत्याच झालेल्या नफ्यातील कमीमुळे टार्गेट प्राईस कमी केल्या आहेत, तरीही त्यांचे मत सकारात्मक आहे. या डीलमध्ये धोकेही आहेत. Unilever चा जागतिक फूड बिझनेस बदलत्या मागणी आणि स्पर्धेचा सामना करत आहे. Unilever च्या विविध फूड उत्पादनांना McCormick च्या रचनेत यशस्वीपणे समाविष्ट करणे हे एक मोठे आव्हान असेल.
विलीनीकरणानंतरचा फूड बिझनेस
जर हे विलीनीकरण पूर्ण झाले, तर spice आणि flavor उद्योगात एक मोठी कंपनी तयार होईल. यामुळे McCormick ला मोठी व्याप्ती, उत्पादनांची विस्तृत श्रेणी आणि अधिक जागतिक पोहोच मिळेल. कमी वेगाने विकल्या जाणाऱ्या फूड मालमत्ता विकून आणि वेगाने वाढणाऱ्या भारतीय विभागाला धरून, Unilever आपला व्यवसाय सुलभ करू इच्छित आहे. भारतीय FMCG मार्केट, जे दरवर्षी 27.9% दराने वाढत आहे, विकसित बाजारपेठांतील अडचणींना एक स्पष्ट पर्याय देते. यामुळे HUL चे कामकाज वेगळे ठेवणे Unilever साठी धोरणात्मकदृष्ट्या योग्य ठरते.