उत्तर प्रदेश सरकारने मिठाईच्या दुकानांसाठी मोठा निर्णय घेतला आहे. १५ ऑक्टोबरपासून उघड्यावर विक्री होणाऱ्या मिठाईवरही आता 'एक्सपायरी डेट' लिहिणे बंधनकारक करण्यात आले आहे, तसेच दुग्धजन्य पदार्थांच्या प्रक्रियेत घातक रसायनांवर बंदी घालण्यात आली आहे.
उत्तर प्रदेशातील खाद्य सुरक्षा आणि औषध प्रशासन (FSDA) विभागाने ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वपूर्ण पावले उचलली आहेत. आता १५ ऑक्टोबरपासून मिठाईच्या दुकानांना त्यांच्या वस्तूंवर 'युज-बाय' (use-by) तारीख नमूद करणे अनिवार्य असेल. हा नियम प्रामुख्याने त्या असंघटित बाजारपेठेसाठी आहे, जिथे आतापर्यंत पॅकेजिंगच्या नियमांचे पालन तितक्या कडकपणे होत नव्हते.
दुग्ध उद्योगावर काय परिणाम होईल?
मिठाईसोबतच डेअरी क्षेत्रातही मोठे बदल घडवून आणले जात आहेत. दुग्ध प्रक्रिया युनिट्समध्ये कूलंट म्हणून वापरले जाणारे इथिलीन ग्लायकोल (ethylene glycol) आणि डायथिलीन ग्लायकोल (diethylene glycol) या रसायनांवर सरकारने पूर्णपणे बंदी घातली आहे. कंपन्यांना आता सुरक्षित पर्याय म्हणून 'प्रोपिलिन ग्लायकोल' (propylene glycol) वापरण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे 'महत्त्वाचे'?
भारतीय डेअरी आणि फूड प्रोसेसिंग क्षेत्राचा विचार करता, मोठ्या आणि संघटित कंपन्या आधीच FSSAI च्या मानकांचे पालन करत असल्याने त्यांच्यावर फारसा परिणाम होणार नाही. मात्र, छोट्या आणि स्थानिक व्यावसायिकांना आपल्या यंत्रणेत बदल करण्यासाठी अतिरिक्त खर्च करावा लागू शकतो.
या नियमांमुळे असंघटित क्षेत्रातील व्यावसायिकांवरचा आर्थिक ताण वाढणार आहे, ज्यामुळे आगामी काळात बाजारपेठेत संघटित प्लेयर्सचे वर्चस्व अधिक वाढण्याची शक्यता आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष या नियमांच्या अंमलबजावणीकडे आणि तपासणीच्या तीव्रतेकडे असणार आहे.