आंतरराष्ट्रीय प्रवासावरील निर्बंधांमुळे नागरिक आता परदेशातील 'ड्यूटी-फ्री' ऐवजी भारतातच प्रीमियम मद्य खरेदी करत आहेत. यामुळे देशांतर्गत मद्य विक्रीत मोठी वाढ दिसून येत आहे.
Detailed Coverage
ग्राहकांच्या सवयीत बदल
सध्या जगभरातील प्रवासावरील निर्बंधांमुळे भारताच्या मद्य उद्योगात ग्राहकांच्या सवयींमध्ये मोठा बदल दिसून येत आहे. आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवरील 'ड्यूटी-फ्री' दुकानांमध्ये होणारी मद्याची खरेदी आता कमी झाली असून, नागरिक भारतातच स्थानिक दुकाने, हाय-स्ट्रीट स्टोअर्स आणि मॉल्समधून प्रीमियम मद्य खरेदी करण्यावर भर देत आहेत.
रिटेल आणि प्रीमियम स्पिरिट्सवरील परिणाम
उद्योग तज्ज्ञांच्या मते, हा कल कोविड-19 महामारीच्या काळात दिसलेल्या परिस्थितीसारखाच आहे, जेव्हा जगभरातील प्रवास मर्यादित होता. आंतरराष्ट्रीय प्रवासातील घट झाल्याने, ग्राहक परदेशात खर्च करण्याऐवजी घरीच प्रीमियम आणि लक्झरी स्पिरिट्स खरेदी करत आहेत. Living Liquidz आणि Cartel Bros सारख्या रिटेल आणि वितरण कंपन्या या बदलाचे साक्षीदार आहेत. यामुळे भारतीय ग्राहक आता आयात केलेल्या आणि प्रीमियम सेगमेंटमधील मद्याला जास्त पसंती देत आहेत.
आयात केलेल्या स्पिरिट्समधील वाढीचा ट्रेंड
IWSR Drinks Analysis च्या आकडेवारीनुसार, भारतातील आयात केलेल्या स्पिरिट्सच्या विक्रीत 2019 ते 2024 दरम्यान 16% वार्षिक चक्रवाढ दराने (CAGR) वाढ झाली आहे. स्कॉच व्हिस्की या विभागात सर्वाधिक लोकप्रिय आहे. पुढील 2029 पर्यंत आयात केलेल्या स्पिरिट्सच्या विक्रीत 8% दराने वाढ अपेक्षित आहे. मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील एकूण प्रवाशांच्या विक्रीतील 58% वाटा मद्याचा आहे, तरीही देशांतर्गत बाजाराला या बदलामुळे फायदा होत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी जोखीम आणि लक्ष ठेवण्यासारखे मुद्दे
देशांतर्गत विक्रीत वाढ होत असली तरी, गुंतवणूकदारांनी नियमन आणि आर्थिक परिस्थितीचाही विचार करणे आवश्यक आहे. भारतातील मद्य उद्योग राज्यनिहाय कर, उत्पादन शुल्क आणि परवाना नियमांमुळे विभागलेला आहे, ज्यामुळे नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो. तसेच, आयात शुल्कात वाढ किंवा परकीय चलन दरातील बदल यामुळे किमती आणि मागणीवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. पुढील 5 वर्षांत भारतातील प्रवासी वाहतूक 50% ने वाढण्याची अपेक्षा आहे, त्यामुळे देशांतर्गत रिटेल आणि ट्रॅव्हल-रिटेल ऑपरेटर यांच्यातील स्पर्धा महत्त्वाची ठरेल. राज्य उत्पादन शुल्क धोरणातील बदल, नवीन रिटेल परवान्यांची उपलब्धता आणि आंतरराष्ट्रीय प्रवास सामान्य झाल्यावर प्रीमियम उत्पादनांकडे ग्राहकांचा कल कायम राहतो का, याकडे लक्ष ठेवावे लागेल.