Supreme Court Alcohol Packaging: कोर्टाने विचारले, 'टेट्रा पॅकमध्ये दारू विकणे फसवणूक आहे का?'

दारूच्या पॅकेजिंगवर कोर्टाचा आक्षेप

सर्वोच्च न्यायालयाने बुधवारी टेट्रा पॅक आणि पाऊचमध्ये विकल्या जाणाऱ्या अल्कोहोलिक पेयांच्या पॅकेजिंगवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. न्यायालयाने या पॅकेजिंगला 'अत्यंत फसवे' असे संबोधले आहे.

सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांच्या नेतृत्वाखालील खंडपीठाने केंद्र सरकार, विविध राज्य उत्पादन शुल्क विभाग आणि Globus Spirits आणि Wave Distilleries सारख्या मद्य उत्पादकांना नोटीस बजावली आहे. कोर्ट एका जनहित याचिकेवर सुनावणी करत आहे, ज्यात 'बाटलीबंद' (bottling) ची एकसमान व्याख्या करण्याची मागणी केली आहे. या याचिकेनुसार, दारू केवळ काचेच्या बाटल्यांमध्ये किंवा इतर स्पष्टपणे ओळखता येण्याजोग्या कंटेनरमध्येच पॅक केली जावी.

आकर्षक डिझाइन, फसवे विपणन?

Community Against Drunken Driving या स्वयंसेवी संस्थेने ही याचिका दाखल केली आहे. त्यांचे वकील विपिन नायर यांनी न्यायालयाला सांगितले की, तंबाखू उत्पादनांप्रमाणे, या दारूच्या पॅकेजेसवर स्पष्ट आरोग्य सूचना नसतात. याउलट, यावर व्होडका बाटल्यांवर सफरचंद आणि आंब्यांसारख्या फळांची आकर्षक चित्रे असतात, ज्यामुळे ग्राहक फसले जाऊ शकतात.

सस्ते दारूचे मार्केटिंग छुपे स्वरूपात जसे की पोर्टेबल पॉलीथिलीन टेरेफ्थालेट (PET) बाटल्या, प्लास्टिकचे पाऊच आणि टेट्रा पॅकमध्ये केले जात आहे. 'बंटी प्रीमियम व्होडका' आणि 'चेली मॅंगो व्होडका' सारख्या नावांनी, फळांच्या रसांसारखे दिसणारे आकर्षक डिझाइन वापरले जात आहे. याचिकाकर्त्यांचा दावा आहे की, हा दारूला बिगर-अल्कोहोलिक पेय म्हणून दाखवण्याचा एक प्रयत्न आहे, ज्यामुळे नियामक निरीक्षणातून सुटका मिळते आणि अल्पवयीन लोकांना आकर्षित करता येते.

सुलभ उपलब्धता आणि अवैध व्यापाराची चिंता

कोर्टाच्या या हस्तक्षेपाने दारूची सुलभ उपलब्धता आणि लपवण्याची चिंता वाढली आहे. यामुळे अल्पवयीन मद्यपान, सार्वजनिक ठिकाणी मद्यपान आणि राज्यांच्या सीमेपार दारूची तस्करी सुलभ होऊ शकते. याचिकाकर्त्यांनी असेही नमूद केले आहे की, जर आरोग्य सूचना असतील, तर त्या लहान अक्षरात असतात आणि ग्राहकांना वाचायला किंवा समजायला कठीण असतात.

या प्रकरणाची पुढील सुनावणी 10 ऑगस्ट रोजी होणार आहे.