भारत-यूके व्यापार करारामुळे स्कॉच व्हिस्कीवरील आयात शुल्क **१५० टक्क्यांवरून ७५ टक्क्यांवर** आणले आहे. यामुळे आता इम्पोर्टेड स्कॉचच्या किमती **१० ते १५ टक्क्यांनी** कमी झाल्या असून, याचा थेट फटका भारतीय प्रिमियम ब्रँड्सना बसण्याची शक्यता आहे.
भारत-यूके व्यापार करार (India-UK trade agreement) अंमलात आल्यानंतर जगभरातील दिग्गज मद्य कंपन्या, Diageo आणि Pernod Ricard यांनी आपल्या स्कॉच व्हिस्कीच्या किरकोळ किमती कमी करण्यास सुरुवात केली आहे. आयात शुल्क १५० टक्क्यांवरून थेट ७५ टक्क्यांवर आल्याने ही कपात शक्य झाली आहे. सध्या महाराष्ट्र, राजस्थान, उत्तर प्रदेश आणि गोवा या राज्यांमध्ये Johnnie Walker Black Label आणि J&B सारख्या लोकप्रिय ब्रँड्सच्या किमती कमी झाल्या आहेत.
स्थानिक ब्रँड्ससमोर आव्हान
या निर्णयामुळे भारतीय मद्य उद्योगातील समीकरणे बदलणार आहेत. विशेषतः Rampur, Amrut आणि Paul John सारख्या प्रिमियम भारतीय व्हिस्की उत्पादकांसमोर आता मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. याआधी जास्त आयात शुल्कामुळे या देशी ब्रँड्सना एक प्रकारचे संरक्षण मिळत होते, मात्र आता किंमतींमधील तफावत कमी झाल्यामुळे स्पर्धेत वाढ झाली आहे.
गुंतवणुकीवर परिणाम आणि मार्जिनची चिंता
गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, भारतातील मद्याच्या किमती केवळ आयात शुल्कावर ठरत नाहीत; त्यावर राज्य सरकारचा अबकारी कर (Excise duty) आणि इतर कर लागू असतात. तरीही, या बदलामुळे प्रिमियम सेगमेंटमधील ग्राहकांचा कल इम्पोर्टेड ब्रँड्सकडे वळू शकतो. जर भारतीय कंपन्यांना आपला मार्केट शेअर टिकवण्यासाठी किमती कमी कराव्या लागल्या, तर त्यांच्या ऑपरेटिंग मार्जिनवर मोठा दबाव येऊ शकतो.
भविष्यातील वाटचाल
पुढील दशकात हे शुल्क टप्प्याटप्प्याने ४० टक्क्यांपर्यंत खाली येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भविष्यात देशी कंपन्यांचे त्रैमासिक निकाल आणि त्यांच्या व्यवस्थापनाची धोरणे यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असणे गरजेचे आहे. विशेषतः या स्पर्धेला तोंड देण्यासाठी कंपन्या नवीन उत्पादने लाँच करतात की किमतीत बदल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.