Navratri दरम्यान Swiggy आणि Zepto सारख्या क्विक कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर ऑर्डर्सचा पाऊस पडला आहे. आता किराणा मालाच्या पलीकडे जाऊन कपडे आणि दागिने विक्रीवर भर दिल्याने, या कंपन्यांच्या नफ्याकडे (Profitability) गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
नवरात्रीच्या काळात ग्राहकांच्या खरेदीच्या पद्धतीत मोठा बदल दिसून आला आहे. शेवटच्या क्षणी होणाऱ्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी क्विक कॉमर्स प्लॅटफॉर्म्सचा वापर झपाट्याने वाढला आहे. Swiggy ने १७ ऑक्टोबर ते २० ऑक्टोबर दरम्यान मिठाईच्या ऑर्डर्समध्ये ३६.४% वार्षिक वाढ नोंदवली आहे. तर Zepto वर सणासुदीच्या कपड्यांच्या ऑर्डर्समध्ये ४००% वाढ झाली असून, दागिन्यांची मागणीही मोठ्या प्रमाणावर वाढली आहे. हे प्लॅटफॉर्म आता नाशवंत नसलेल्या वस्तूंवरही फोकस करत आहेत.
किराणा मालाच्या पलीकडे जाऊन नफ्याचा प्रयत्न
गुंतवणूकदारांसाठी या सणासुदीच्या वाढीचे सर्वात महत्त्वाचे पैलू म्हणजे 'नॉन-फूड' श्रेणी. सामान्यतः किराणा आणि अन्न पदार्थांच्या डिलिव्हरीमध्ये मार्जिन्स खूप कमी असतात, ज्यामुळे स्पर्धा तीव्र असते. आता कपडे, दागिने आणि वेलनेस उत्पादने विकून या कंपन्या 'ॲव्हरेज ऑर्डर व्हॅल्यू' वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. रोजच्या वापरातील दूध किंवा ब्रेडच्या तुलनेत दागिने किंवा फॅशन उत्पादनांमध्ये चांगले मार्जिन मिळते. मात्र, वर्षभर ही मागणी टिकवून ठेवणे आणि लॉजिस्टिक सांभाळणे हे मोठे आव्हान असणार आहे.
ऑपरेशनल जोखीम आणि नियामक आव्हान
मागणीतील या उसळीमुळे कंपन्यांच्या डार्क स्टोअर्सवर आणि डिलिव्हरी फ्लीटवर ताण येत आहे. सणासुदीच्या काळात वेळेवर डिलिव्हरी न झाल्यास ग्राहकांचा विश्वास कमी होऊ शकतो. याशिवाय, डार्क स्टोअर्सच्या नियामक नियमांमुळे आणि कामगार धोरणांमुळे भविष्यात काही आव्हाने उभी राहू शकतात. वाढता खर्च आणि लॉजिस्टिक यावर कंपन्या कशी नियंत्रण मिळवतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
स्पर्धेचे मैदान
केवळ Swiggy आणि Zepto च नाही, तर Zomato ची सेवा असलेली Blinkit सुद्धा या शर्यतीत आघाडीवर आहे. जोपर्यंत या कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर खर्च (Cash Burn) न करता इन्व्हेंटरी मॅनेजमेंट यशस्वीरित्या करतात, तोपर्यंतच त्यांना दीर्घकाळ टिकून राहता येईल. आगामी तिमाही निकालांमध्ये ही वाढ नफ्यात परावर्तित होते का, याकडे बाजाराचे लक्ष लागले आहे.