नफ्यासाठी 'डाइन-इन'वर भर!
रेस्टॉरंट कंपन्यांनी आता आपल्या मार्केटिंग आणि रिसोर्सेसचा कल पुन्हा एकदा प्रत्यक्ष रेस्टॉरंटमध्ये (Dine-in) आणला आहे. यामागे वाढीव मार्जिनचा फायदा आहे. रिपोर्ट्सनुसार, डाइन-इनमधून मिळणारे ग्रास मार्जिन (Gross Margin) हे डिलिव्हरीपेक्षा 15-20% जास्त आहे. याचं मुख्य कारण म्हणजे फूड ॲग्रीगेटरना (उदा. Swiggy, Zomato) द्यावी लागणारी मोठी कमिशन, जी 20-25% पर्यंत असू शकते, तसेच ऑनलाइन चॅनेलवर मोठ्या प्रमाणात दिल्या जाणाऱ्या डिस्काउंट्स (Discount) टाळता येतात. यामुळे स्पेशल रेस्टॉरंट्सने (Speciality Restaurants) त्यांच्या मेन्यूमधील जवळपास 40% पदार्थ फक्त डाइन-इनसाठी खास ठेवले आहेत. जुबिलंट फूडवर्क्स (Jubilant FoodWorks) प्रीमियम पिझ्झा आणि स्वस्त पर्याय आणत आहे, तर रेस्टॉरंट ब्रँड्स एशिया (Restaurant Brands Asia) डाइन-इन ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी डिलिव्हरी डिस्काउंट्स कमी करत आहे.
आव्हाने आणि आर्थिक स्थिती:
मात्र, या प्रयत्नांना मोठे आव्हान आहे. स्विगी (Swiggy) आणि झोमॅटो (Zomato) सारख्या फूड ॲग्रीगेटर प्लॅटफॉर्म्सचा विस्तार प्रचंड आहे आणि ते डार्क किचन (Dark Kitchen) चालवून थेट स्पर्धा करत आहेत. गेल्या 4 वर्षांपासून महागाई आणि वाढत्या ऑपरेशनल खर्चांमुळे एकूण QSR मार्जिनवर दबाव आहे. डेव्हयानी इंटरनॅशनल (Devyani International), जी KFC आणि Pizza Hut चालवते, ऑनलाइन आणि ऑफलाइन दोन्ही चॅनेलवर ऑफर्स देत आहे. कंपनीचे शेअर्स वर्षागणिक 26% नी घसरले आहेत आणि P/E रेशो (P/E Ratio) निगेटिव्ह (Negative) आहे, म्हणजे कंपनी तोट्यात आहे. डेव्हयानीचे मार्केट कॅप ₹15,700 ते ₹16,400 कोटी दरम्यान आहे. याउलट, जुबिलंट फूडवर्क्सचे मार्केट कॅप ₹34,000 कोटी असून P/E रेशो 89 ते 140 दरम्यान आहे, जे गुंतवणूकदारांचा विश्वास दर्शवते. रेस्टॉरंट ब्रँड्स एशियाचे मार्केट कॅप ₹3,700 कोटी असून P/E निगेटिव्ह आहे. स्पेशल रेस्टॉरंट्सचे मार्केट कॅप ₹490-500 कोटी असून P/E 23-25 आहे.
भविष्यातील चित्र:
विश्लेषकांच्या मते, हा डाइन-इनवर जोर देण्याचा निर्णय हा बचावात्मक पवित्रा असू शकतो, कारण महामारीनंतर लोकांच्या सवयी डिजिटल आणि सोयीस्कर डिलिव्हरीकडे झुकल्या आहेत. स्विगी आणि झोमॅटो सारख्या प्लॅटफॉर्म्सच्या वाढत्या वर्चस्वामुळे QSR कंपन्यांना त्यांची किंमत ठरवण्याची क्षमता आणि ग्राहक निष्ठा टिकवून ठेवणे कठीण जात आहे. डेव्हयानी इंटरनॅशनल आणि रेस्टॉरंट ब्रँड्स एशिया सध्या तोट्यात आहेत. डाइन-इनमधील वाढ टिकेल का, जेव्हा डिस्काउंट्स संपतील, हा एक मोठा प्रश्न आहे. तरीही, भारतातील QSR क्षेत्रात वाढीची मोठी संधी आहे, कारण अजूनही अनेक ग्राहक या सेवांचा वापर करत नाहीत आणि तरुणांची संख्या जास्त आहे. डेव्हयानी इंटरनॅशनल आणि सॅफायर फूड्सच्या संभाव्य विलीनीकरणामुळे (Merger) कंपन्यांना फायदा होऊ शकतो. अंतिम यश हे कंपन्या मार्जिनमधील दबाव कसा हाताळतात, नवीन उत्पादने कशी आणतात आणि डिजिटल सोयीच्या युगात कसे टिकून राहतात यावर अवलंबून असेल.