CSIR-IHBT आणि GFI India च्या नवीन संशोधनात एक धक्कादायक खुलासा समोर आला आहे. अनेक प्लांट-बेस्ड मीट उत्पादनांमध्ये चिकनपेक्षा जास्त 'प्रोटीन ॲबसॉर्प्शन' (Protein Absorption) क्षमता असल्याचे दिसून आले आहे.
केवळ लेबलवरचे प्रोटीन पुरेसे नाही!
सध्या भारतीय फूड मार्केटमध्ये प्रोटीनच्या लेबलवर आधारित मार्केटिंग सुरू आहे. मात्र, CSIR-IHBT आणि GFI India च्या अभ्यासाने हे चित्र बदलले आहे. संशोधनानुसार, शरीरात प्रत्यक्ष किती प्रोटीन शोषले जाते (Bioavailability), हे अधिक महत्त्वाचे आहे. प्रयोगशाळेतील चाचण्यांमध्ये प्लांट-बेस्ड कबाब आणि पॅटीजची प्रोटीन शोषण्याची क्षमता ५८% ते ८६% इतकी भरली, तर चिकनची क्षमता केवळ २१% ते ४३% दरम्यान दिसून आली.
स्थानिक पिकांकडे कल (Indigenous Ingredients)
भारत कडधान्ये आणि बाजरीचे (Millets) मोठे उत्पादक आहे. आतापर्यंत प्लांट-बेस्ड मीटसाठी लागणारे प्रोटीन हे आयात केलेल्या कॉन्सन्ट्रेट्सवर अवलंबून होते. परंतु, प्रेशर कुकिंग, स्प्राउटिंग आणि फर्मेंटेशन यांसारख्या पारंपारिक पद्धतींचा वापर करून स्थानिक पिकांमधील 'बायोअवेलेबल' प्रोटीन वाढवता येऊ शकते. यामुळे उत्पादकांचा खर्च कमी होऊन त्यांच्या नफ्याचे प्रमाण वाढू शकते. ITC Ltd सारख्या बड्या कंपन्या आधीच आरोग्यावर आधारित या पर्यायांवर लक्ष केंद्रित करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे मेसेज?
हा विषय भविष्यासाठी आशादायक असला तरी, गुंतवणूकदारांनी वास्तवाकडे दुर्लक्ष करू नये. भारतात प्लांट-बेस्ड मीट मार्केट अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यावर आहे. चव, किंमत आणि खाण्याच्या सवयी यांसारखी आव्हाने अजूनही मोठी आहेत. ज्या कंपन्या स्वस्त आणि स्थानिक कच्च्या मालाचा वापर करून उत्तम चवीचे पदार्थ बनवतील, त्या दीर्घकाळ टिकतील. त्यामुळे, या क्षेत्रातील कंपन्यांचे R&D खर्च आणि मार्केटिंग रणनीतीवर लक्ष ठेवणे फायदेशीर ठरेल.