कर्नाटकात दारूवरील कर प्रणालीत मोठा बदल
कर्नाटक सरकारने दारूवरील कर आकारणीच्या नियमांमध्ये मोठा बदल केला आहे. आता दारूच्या किमतींवर नव्हे, तर त्यातील अल्कोहोलच्या प्रमाणावर (Alcohol By Volume - ABV) आधारित कर आकारला जाईल. मार्च 2026 पासून लागू होणारी ही नवीन 'अल्कोहोल-इन-बेव्हरेज' (AIB) कर प्रणाली राज्यातील दारू बाजारपेठेत मोठी उलथापालथ घडवणार आहे.
नवीन प्रणालीमुळे काय बदलणार?
या नवीन कर प्रणालीनुसार, 'Prestige & Above' (P&A) सेगमेंटमधील प्रीमियम ब्रँड्सच्या किमतीत 10% ते 20% पर्यंत घट होण्याची शक्यता आहे. याउलट, मास-मार्केट किंवा स्वस्त ब्रँड्सच्या किमतीत 10% ते 20% पर्यंत वाढ अपेक्षित आहे. सध्याच्या आर्थिक वर्षात (FY26) प्रीमियम सेगमेंटमध्ये 30% वाढ दिसून आली होती, तर सामान्य सेगमेंटमध्ये 5% घट झाली होती. याच धर्तीवर, माइल्ड बिअरच्या किमतीत सुमारे 10% कपात होऊ शकते, तर स्ट्रॉंग बिअरच्या किमतीत 5% ते 15% वाढ अपेक्षित आहे.
कंपन्यांवर काय परिणाम?
कर्नाटकची दारू बाजारपेठ ही एकूण भारतीय IMFL व्हॉल्यूमच्या सुमारे 15% आहे. त्यामुळे या बदलाचा परिणाम कंपन्यांवर मोठा असणार आहे. Radico Khaitan सारख्या कंपन्या, ज्यांच्या पोर्टफोलिओमध्ये 70% प्रीमियम ब्रँड्स आहेत, त्यांना याचा सर्वाधिक फायदा होण्याची शक्यता आहे. Motilal Oswal या ब्रोकरेज हाऊsen Radico Khaitan साठी 'Buy' रेटिंग कायम ठेवली असून, शेअरची टार्गेट प्राईस ₹3,850 ठेवली आहे, जी सुमारे 20-21% अपसाईड दर्शवते. Investec ने देखील Radico साठी टार्गेट वाढवले आहे.
United Spirits, ज्यांचे 57% विक्री व्हॉल्यूम कर्नाटक मधून येते आणि ज्यांनी आपल्या पोर्टफोलिओचा 89.4% भाग प्रीमियम ब्रँड्समध्ये (P&A) बदलला आहे, त्यांनाही याचा फायदा होऊ शकतो. मात्र, त्यांची वाढ प्रतिस्पर्धकांच्या तुलनेत कमी राहण्याची शक्यता आहे. United Breweries, जी बिअर मार्केटमध्ये 40% पेक्षा जास्त मार्केट शेअरसह आघाडीवर आहे, तिला मात्र काही प्रमाणात मिश्र परिणामांना सामोरे जावे लागू शकते.
स्टॉक व्हॅल्युएशन आणि जोखीम
सध्या Radico Khaitan चा P/E रेशो 81-84, United Spirits चा 55-58, तर United Breweries चा 83-105 च्या दरम्यान आहे. या उच्च व्हॅल्युएशनमुळे, दरवाढीमुळे स्वस्त ब्रँड वापरणारे ग्राहक महागड्या ब्रँड्सकडे वळण्याची किंवा बेकायदेशीर दारूकडे जाण्याची शक्यता आहे. दारूतील अल्कोहोलचे प्रमाण कमी करून दर नियंत्रणात ठेवण्याचे प्रयत्न उत्पादनाच्या गुणवत्तेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करू शकतात.
सेक्टरचे भविष्य
एकंदरीत, भारतीय अल्कोहोल आणि बेव्हरेज क्षेत्राची महसूल वाढ FY26 मध्ये 10-12% राहण्याचा अंदाज आहे, ज्याचे मुख्य कारण प्रीमियम ब्रँड्सकडे वाढता कल असेल. कर्नाटकची ही नवीन कर प्रणाली जागतिक मानकांशी सुसंगत मानली जात आहे.
United Spirits ला 'Buy' रेटिंग मिळाली असली तरी, शेअरच्या किंमतीत मर्यादित वाढ अपेक्षित आहे. United Breweries ला 'Hold' रेटिंग मिळाली असून, विश्लेषकांना ₹1,737.78 पर्यंत 18.89% वाढीची अपेक्षा आहे.
