२०२६ मधील विक्रमी उष्णतेमुळे भारतीय कुटुंबांच्या खरेदीच्या सवयी बदलल्या आहेत. लोक आता स्नॅक्सऐवजी थंडाव्याच्या वस्तूंना प्राधान्य देत असून, वाढत्या महागाईच्या सावलीत FMCG कंपन्यांच्या विक्रीवर मोठा ताण आला आहे, ज्यामुळे शेअर्समध्ये **१४% ते ३०%** पर्यंत घसरण पाहायला मिळाली आहे.
२०२६ च्या कडक उन्हाळ्याचा थेट परिणाम आता भारतीयांच्या किराणा मालाच्या बजेटवर दिसून येत आहे. वाढीव वीजबिल आणि कूलिंगच्या खर्चामुळे सामान्य नागरिक आता चैनीच्या वस्तूंवरचा खर्च टाळत आहेत. जून तिमाहीच्या आकडेवारीनुसार, चॉकलेट विक्रीत १०% तर दूध, फूड ड्रिंक्स, लोणी आणि चीजच्या मागणीत ७% ते ८% घट झाली आहे.
मागणीत बदल: 'थंडाव्या'ला पसंती
या प्रतिकूल परिस्थितीत, उन्हापासून दिलासा देणाऱ्या वस्तूंना मात्र मोठी मागणी आहे. ग्लुकोज, पॅकेज्ड ज्यूस आणि टॅल्कम पावडरच्या विक्रीत वाढ झाली आहे, तर नारळ पाणी (Coconut Water) विक्रीने ७०% पर्यंत वाढ नोंदवली आहे. पश्चिम बंगाल आणि ओडिशा सारख्या राज्यांमध्ये हायड्रेशन देणाऱ्या उत्पादनांना मोठी पसंती मिळत आहे.
कंपन्यांची रणनीती
या आव्हानात्मक काळात Hindustan Unilever सारख्या मोठ्या कंपन्या आता 'ब्युटी' कॅटेगरीला मोसमी बंधनातून मुक्त करत, वर्षभर वापरता येतील अशा सनस्क्रीन आणि मॉइश्चरायझरवर भर देत आहेत. Dabur ने ग्लुकोज आणि ज्यूसमध्ये चांगली कामगिरी केली आहे, तर Emami ने टॅल्कम पावडरच्या विक्रीवर लक्ष केंद्रित केले आहे. बजेट कमी असलेल्या ग्राहकांसाठी कंपन्या आता लहान पॅकेट (Small Pack Sizes) बाजारात आणत आहेत.
गुंतवणूकदारांची चिंता
FMCG क्षेत्रातील प्रमुख शेअर्समध्ये यावर्षी १४% ते ३०% ची घसरण नोंदवण्यात आली आहे. २० महिन्यांच्या उच्चांकी महागाईचा फटका ग्राहकांच्या खिशाला बसत आहे, तर कच्च्या तेलाच्या किमती आणि पुरवठा साखळीतील समस्यांमुळे कंपन्यांचा खर्चही वाढला आहे. भविष्यात मान्सूनचा अंदाज आणि ग्रामीण भागातील मागणी यावर या क्षेत्राची पुढील वाटचाल अवलंबून असेल.