भारतातील मोठ्या रिटेल चेन आता आक्रमक डिजिटल विस्ताराऐवजी नफा मिळवण्यावर भर देत आहेत. वाढते खर्च आणि ग्राहकांच्या तक्रारींमुळे Avenue Supermarts सारख्या कंपन्या आपल्या डिजिटल ऑपरेशन्समध्ये कपात करत आहेत.
भारतातील प्रमुख रिटेल साखळ्या आता त्यांच्या डिजिटल धोरणांचा फेरविचार करत आहेत. गेल्या काही वर्षांत बाजारपेठेतील हिस्सा वाढवण्यासाठी या कंपन्यांनी वेगाने विस्तार केला, पण आता वाढत्या खर्चामुळे कंपनीच्या नफ्यावर परिणाम होऊ लागला आहे. आता 'व्हॅनिटी मेट्रिक्स' (Vanity Metrics) किंवा ऑर्डरच्या संख्येमागे धावण्याऐवजी, कंपन्या कार्यक्षमता आणि नफ्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत.
Avenue Supermarts चा धोरणात्मक निर्णय
DMart चालवणाऱ्या Avenue Supermarts ने याचे उत्तम उदाहरण दिले आहे. कंपनीने आपल्या 'DMart Ready' या डिजिटल विभागाचे कार्यक्षेत्र २४ शहरांवरून कमी करून ११ शहरांवर आणले आहे. जेथे व्यवसायाची घनता कमी होती, त्या शहरांतून बाहेर पडून कंपनी खर्च वाचवण्याचा प्रयत्न करत आहे. कंपनीच्या या ई-कॉमर्स उपकंपनीला FY26 मध्ये ₹३०६.५३ कोटींचा नेट लॉस झाला आहे. व्यवसायाला बळकटी देण्यासाठी कंपनी कॉर्पोरेट डेट मार्केटमधून ₹१,००० कोटी उभारण्याच्या तयारीत आहे, ज्याला ICRA ने AAA रेटिंग दिले आहे.
तक्रारींमध्ये वाढ आणि परिचालन ताण
वेगाने डिजिटल विस्तार केल्यामुळे रिटेल कंपन्यांच्या कार्यक्षमतेवर ताण येत आहे. Tata-backed 'Trent' मध्ये FY26 मध्ये ग्राहकांच्या तक्रारी ३५% नी वाढून ३,००,००० च्या पार गेल्या आहेत. त्याचप्रमाणे, V-Mart Retail मध्ये १४% आणि Titan मध्ये ९% ग्राहकांच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. डिजिटल प्लॅटफॉर्मसाठी लागणारी लॉजिस्टिक यंत्रणा हाताळणे कंपन्यांना कठीण जात असल्याचे हे चित्र आहे.
किमतींचे संतुलन (Pricing Alignment)
Infiniti Retail (Croma) आता ऑनलाईन आणि ऑफलाईन किमती समान ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे. अनेकदा ग्राहक ऑनलाईन किमती पाहून ऑफलाईन दुकानात खरेदी करतात, ज्यामुळे ऑनलाईन चॅनेल खर्चिक ठरत आहेत. गेल्या ५ वर्षांत एकूण कमाईत ई-कॉमर्सचा वाटा अजूनही कमी (Single Digit) असल्याने, गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता कंपन्यांचे 'रिटर्न रेशो' आणि भविष्यातील नफ्यावर लागले आहे.