भारतातील रेडी-टू-ड्रिंक (RTD) अल्कोहोल मार्केट जागतिक ट्रेंडपेक्षा पूर्णपणे वेगळे वाटचाल करत आहे. हलक्या ड्रिंक्सऐवजी भारतीय ग्राहक **१२ ते १५%** अल्कोहोल असलेल्या स्ट्रॉन्ग ड्रिंक्सला पसंती देत आहेत, ज्यामुळे **२०२५** मध्ये या क्षेत्राने **११%** वाढ नोंदवली आहे.
ग्राहकांचा कल बदलला
पाश्चिमात्य देशांमध्ये जिथे ग्राहक कमी कॅलरी आणि हलक्या अल्कोहोलला (Hard Seltzers) पसंती देत आहेत, तिथे भारतीय ग्राहक मात्र उलट दिशेने जात आहेत. भारतात १२% ते १५% ABV (Alcohol by Volume) असलेली स्ट्रॉन्ग पेये घेण्याकडे तरुणांचा कल अधिक आहे. हे पेय अनेकदा पारंपारिक स्पिरिट्सना एक सोपा पर्याय म्हणून वापरले जात आहे.
वाढीचे आकडे आणि प्रमुख ब्रँड्स
या क्षेत्रातील वाढीची गती पाहण्यासारखी आहे. २०२२ ते २०२५ दरम्यान या सेगमेंटचा वार्षिक वाढीचा दर (CAGR) ६% राहिला आहे, तर २०२५ मध्ये यात ११% ची व्हॅल्यू ग्रोथ दिसली आहे. यामध्ये इंडो-बेव्ह्सचा (IndoBevs) 'BroCode' आणि साझरॅकचा (Sazerac) 'BuzzBallz' हे ब्रँड्स आघाडीवर आहेत. त्यांच्या सिंगल-सर्व्ह पॅकेजिंगमुळे ग्राहकांना सोयीस्कर आणि 'स्ट्रॉन्ग' ड्रिंकचा अनुभव मिळत आहे.
सरकारी धोरणांचा फायदा
अनेक राज्यांनी वाईन-आधारित RTD उत्पादनांना १५% ABV पर्यंत परवानगी दिली आहे. या धोरणात्मक बदलामुळे या उत्पादनांना अबकारी शुल्कात (Excise Duty) सवलत मिळाली असून, त्यांची किंमत बिअर आणि इतर स्पिरिट्सच्या तुलनेत अधिक स्पर्धात्मक झाली आहे.
गुंतवणुकीपुढील आव्हाने
या क्षेत्रात तेजी असली तरी गुंतवणूकदारांनी काही जोखमींकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही:
- राज्यानुसार नियम: भारतातील दारूचे धोरण राज्यानुसार बदलते. गोवा, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेशसारख्या राज्यांत अबकारी शुल्कात किंवा परवाना नियमांत झालेला कोणताही बदल नफ्यावर थेट परिणाम करू शकतो.
- वाढती स्पर्धा: मार्केटमध्ये नवीन कंपन्यांच्या एन्ट्रीमुळे कंपन्यांना मार्केटिंगवर खर्च वाढवावा लागेल, ज्याचा परिणाम त्यांच्या मार्जिनवर होऊ शकतो.
- उपभोक्त्यांच्या आवडी: भविष्यात जर जागतिक ट्रेंडप्रमाणे भारतीय ग्राहकांनीही 'माइंडफुल ड्रिंकिंग' किंवा कमी कॅलरीच्या पर्यायांकडे मोर्चा वळवला, तर सध्याची स्ट्रॉन्ग ड्रिंक्सची क्रेझ टिकून राहील का, हा मोठा प्रश्न आहे.