भारतातील ज्वेलरी मार्केट आता बदलत आहे. फॅमिली-रनर शॉप्सकडून कॉर्पोरेट चेनकडे हा प्रवास सुरू असून, जीएसटी आणि हॉलमार्किंगच्या नियमांमुळे कंपन्या आता सार्वजनिक (Public) होण्यावर भर देत आहेत.
भारतीय ज्वेलरी व्यवसायात २०२६ च्या अखेरीस एक मोठे स्थित्यंतर पाहायला मिळत आहे. अनेक दशकांपासून हा व्यवसाय केवळ कौटुंबिक मालकीच्या दुकानांपुरता मर्यादित होता, पण आता त्याचे स्वरूप पूर्णपणे कॉर्पोरेट झाले आहे. सरकारी नियमावली, जसे की अनिवार्य हॉलमार्किंग आणि जीएसटीच्या अंमलबजावणीमुळे आता असंघटित व्यापाऱ्यांना मोठ्या ब्रँड्सशी स्पर्धा करणे कठीण जात आहे.\n\n### कंपन्यांना भांडवलाची गरज का आहे?\n\nज्वेलरी बिझनेस हा प्रचंड भांडवल लागणारा व्यवसाय आहे. दुकानातील दागिन्यांच्या रूपात मोठी रक्कम अडकून पडलेली असते. व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी या कंपन्या आता आयपीओच्या (IPO) मार्गाने भांडवल उभारणी करत आहेत. Titan Company चे उदाहरण घेतल्यास, त्यांच्या FY2025-26 मध्ये ₹76,078 कोटी एवढे उत्पन्न होते, परंतु हे साध्य करण्यासाठी त्यांना ₹27,448 कोटींचे कर्ज घ्यावे लागले आहे. हेच चित्र स्पष्ट करते की, मोठ्या ब्रँड्सनाही इन्व्हेंटरी मॅनेजमेंटसाठी मोठ्या कर्जाचा आधार घ्यावा लागतो.\n\n### गुंतवणूकदारांची सतर्कता\n\nPriority Jewels च्या लिस्टिंगनंतर आता गुंतवणूकदार अधिक सावध झाले आहेत. पूर्वी PC Jeweller सारख्या कंपन्यांचे अपयश पाहता, आता केवळ ब्रँड पाहून गुंतवणूक केली जात नाही. त्याऐवजी बॅलन्स शीटची शिस्त, डेट-टू-इक्विटी रेशो आणि इन्व्हेंटरी टर्नओव्हर या गोष्टींवर बारकाईने लक्ष दिले जात आहे. आगामी काळात Malabar Gold & Diamonds सारख्या कंपन्यांच्या आयपीओकडे सर्वांचे लक्ष आहे.\n\n### बाजारापुढील आव्हाने\n\nसध्या सोन्याचे भाव ऐतिहासिक उच्चांकावर आहेत, ज्यामुळे कंपन्यांना अधिक वर्किंग कॅपिटलची गरज भासत आहे. याशिवाय, सरकार सोन्याचा वापर कमी करण्यासाठी जी पावले उचलत आहे, त्याचा परिणामही मागणीवर दिसून येतो. Joyalukkas ने आपले आयपीओ प्लॅन्स सध्या लांबणीवर टाकले आहेत, जे या क्षेत्रातील सावधगिरीचे वातावरण दर्शवते.