भारतातील होम आणि हाउसहोल्ड मार्केटमध्ये मोठी क्रांती होत असून, २०३० पर्यंत हे मार्केट $२६० अब्जांचा टप्पा गाठेल. तरुण आणि डिजिटल-सॅव्ही ग्राहकांमुळे या क्षेत्रात तेजीचे वारे वाहत आहेत.
भारतीय होम आणि हाउसहोल्ड मार्केट मोठ्या बदलाच्या उंबरठ्यावर आहे. २०३० पर्यंत हे मार्केट $२६० अब्ज इतके मोठे होण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. या बदलाचे मुख्य कारण म्हणजे ग्राहकांच्या खरेदीच्या पद्धतीत झालेला बदल. आता ८०% ग्राहक होम प्रोडक्ट्स शोधण्यासाठी सोशल मीडियाचा वापर करत आहेत. घर खरेदी करणाऱ्यांचे सरासरी वय आता ४० वरून ३० च्या दशकात आल्यामुळे, हे तरुण ग्राहक ऑनलाईन संशोधनाला अधिक पसंती देत आहेत.
ओम्नीचॅनेल (Omnichannel) मॉडेलची जादू
पारंपारिक रिटेल मॉडेल आता अपुरे ठरत आहे. सध्या ६०% ग्राहक प्रत्यक्ष शोरूममध्ये असतानाही ई-कॉमर्स ॲप्सचा वापर करून किंमती आणि रिव्ह्यूज तपासत आहेत. ज्या रिटेलर्सनी ऑगमेंटेड रिॲलिटी (AR) सारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर केला आहे, त्यांना उत्पन्नात १०% वाढ आणि प्रॉडक्ट रिटर्न्समध्ये २५% घट दिसून आली आहे. ही आकडेवारी गुंतवणुकीच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहे, कारण कमी रिटर्न्स म्हणजे कंपन्यांचा नफा (Profit Margin) सुरक्षित राहतो.
टायर-२ शहरांचा वाढता दबदबा
मेट्रो शहरांप्रमाणेच आता टायर-२ शहरांमध्येही खर्चाचे प्रमाण वाढत आहे. २०२५ मध्ये लहान शहरातील कुटुंबांनी घराच्या इंटिरिअरवर सरासरी ₹३.९ लाख खर्च केले आहेत, जे मेट्रो शहरांच्या तुलनेत ७४% आहे. तसेच, ग्राहक आता एकाच ब्रँडकडून फर्निचर, लायटिंग आणि पेंट्स अशा विविध गोष्टी घेण्याकडे (Cross-category consumption) वळत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी सावधगिरी
डिजिटल गुंतवणुकीचा खर्चही मोठा आहे. तंत्रज्ञानावर होणारा हा खर्च आणि भविष्यातील स्पर्धा पाहता, ज्या कंपन्या नफ्याचे मार्जिन कायम राखून आपला मार्केट शेअर टिकवून ठेवतील, त्या कंपन्याच या वाढीचा फायदा घेतील. ग्राहकांची किंमत-संवेदनशीलता (Price Sensitivity) पाहता, 'व्हॅल्यू-फॉर-मनी' उत्पादनेच या क्षेत्रात दीर्घकाळ यशस्वी ठरतील.