भारतातील कंज्युमर ड्युरेबल्स मार्केट वेगाने विस्तारत असून, २०३० पर्यंत हे मार्केट **₹३.२५ लाख कोटींपर्यंत** पोहोचण्याचा अंदाज आहे. वार्षिक **८-१०%** वेगाने वाढणाऱ्या या क्षेत्रात आता स्थानिक उत्पादनावर (Local Manufacturing) भर देणे कंपन्यांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.
भारतीय कंज्युमर ड्युरेबल्स मार्केट आता एका मोठ्या बदलाच्या उंबरठ्यावर आहे. वाढते मध्यमवर्गीय उत्पन्न आणि प्रीमियम उत्पादनांची वाढती मागणी यामुळे हे क्षेत्र ८-१०% च्या वार्षिक दराने वाढण्याची शक्यता आहे. मात्र, हा टप्पा गाठण्यासाठी केवळ असेंब्लीवर अवलंबून न राहता, खोलवर स्थानिक उत्पादन (Domestic Manufacturing) विकसित करणे गरजेचे आहे.
स्थानिक उत्पादनाचे आव्हान आणि कंपन्यांची भूमिका
रेफ्रिजरेटर आणि वॉशिंग मशिनच्या बाबतीत आपण खूप प्रगती केली आहे, परंतु एअर कंडिशनर्स आणि टीव्हीच्या बाबतीत अजूनही आपण जागतिक पुरवठा साखळीवर अवलंबून आहोत. कॉम्प्रेसर, डिस्प्ले पॅनेल आणि मोटर्स यांसारखे जटिल घटक तयार करण्यासाठी मोठ्या भांडवली गुंतवणुकीची गरज आहे.
Dixon Technologies आणि Amber Enterprises सारख्या कंपन्यांसाठी स्थानिक पातळीवर संशोधन आणि विकास (R&D) वाढवणे हे आता काळाची गरज बनले आहे. या कंपन्या अनेक ब्रँड्सचा कणा असल्याने, त्यांच्या नफ्याचे प्रमाण हे ते किती स्वदेशी घटक वापरतात, यावर अवलंबून असेल.
PLI स्कीम आणि प्रीमियम उत्पादनांचा ट्रेंड
सरकारची Production Linked Incentive (PLI) योजना या क्षेत्राला चालना देण्यासाठी गेम-चेंजर ठरत आहे. या योजनेमुळे कंपन्यांना स्थानिक उत्पादनासाठी प्रोत्साहन मिळत आहे. दुसरीकडे, ग्राहकांचा कल आता स्मार्ट आणि ऊर्जा-कार्यक्षम प्रीमियम उपकरणांकडे झुकला आहे. यामुळे Havells, Voltas आणि Blue Star सारख्या ब्रँड्सना चांगले मार्जिन मिळत असले, तरी जाहिरात आणि तंत्रज्ञानावरील खर्चही वाढला आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात ठेवावे?
गुंतवणूकदारांनी आगामी काळात काही गोष्टींकडे बारकाईने लक्ष दिले पाहिजे:
१. कंपन्यांच्या तिमाही निकालांमध्ये स्थानिक उत्पादनाची (Localization) प्रगती कशी आहे.
२. तांबे, स्टील आणि प्लास्टिकच्या वाढत्या किमतींचा नफ्यावर होणारा परिणाम.
३. आयात शुल्कातील बदल आणि सरकारच्या धोरणात्मक निर्णयांचा ब्रँड्सच्या स्पर्धेवर होणारा परिणाम.
२०३० पर्यंतचा हा प्रवास पार करताना, ग्राहकांची बदलती मागणी आणि उत्पादनातील स्वयंपूर्णता यांचा अचूक समतोल राखणाऱ्या कंपन्याच मार्केटमध्ये बाजी मारतील.