भारतातील स्मार्टफोन बाजारात मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत ऑनलाइन विक्रीचा वाटा **४१.९%** वर खाली आला आहे. मेमरीच्या किमती वाढल्याने फोनच्या किमती **४०%** ने महागल्या आहेत, त्यामुळे ग्राहक आता सोयीस्कर EMI पर्यायांसाठी ऑफलाईन स्टोअर्सना पसंती देत आहेत.
स्मार्टफोन मार्केटमधील बदलती समीकरणे
२०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत स्मार्टफोन ग्राहकांच्या खरेदी पद्धतीत मोठा बदल झाला आहे. गेल्या वर्षी याच काळात ऑनलाइन विक्रीचा वाटा ४६.५% होता, जो आता ४१.९% वर आला आहे. डिजिटल खरेदीचा उत्साह कमी होऊन ग्राहक पुन्हा एकदा स्थानिक रिटेल स्टोअर्सकडे वळत असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
किमती का वाढल्या?
स्मार्टफोन महाग होण्यामागे मुख्य कारण म्हणजे एआय (AI) मेमरी चिप्सची वाढलेली मागणी. DRAM आणि NAND मेमरीच्या किमतीत झालेल्या वाढीमुळे फोनच्या किमती ३५% ते ४०% नी वाढल्या आहेत. याचा थेट फटका बजेट स्मार्टफोन सेगमेंटला बसला असून, एकूण शिपमेंटमध्ये ७.९% ची घसरण झाली आहे, जो गेल्या ५ वर्षातील नीचांकी स्तर आहे.
ऑफलाईन मार्केटचा वरचष्मा
ऑनलाइन सवलती कमी झाल्यामुळे स्थानिक दुकानदार आता ग्राहकांना आकर्षक EMI आणि फायनान्सिंगचे पर्याय देत आहेत. २०२६ मध्ये होणाऱ्या एकूण विक्रीपैकी ४२% व्यवहार हे फायनान्सिंगच्या माध्यमातून होतील असा अंदाज आहे. ग्राहकांसाठी महागडे फोन हप्त्यावर घेणे स्थानिक दुकानात अधिक सोपे वाटत आहे.
नवीन नियमावलीचे आव्हान
१५ ऑक्टोबर २०२६ पासून ₹२,००० पेक्षा जास्त UPI व्यवहारांवर ०.४% मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) लागू होणार आहे. 'रिटेलर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया'ने या निर्णयावर चिंता व्यक्त केली आहे, कारण यामुळे किरकोळ व्यापाऱ्यांचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे.
आगामी सणासुदीचा काळ हा ऑनलाइन मार्केटसाठी 'अग्निपरीक्षा' ठरेल. जर किमती अशाच चढा राहिल्या, तर वर्षाच्या उत्तरार्धातही व्हॉल्यूम ग्रोथ गाठणे मोठे आव्हान असणार आहे.