भारतातील क्विक कॉमर्स उद्योग २०२३ पर्यंत तब्बल ९० अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. आता केवळ किराणाच नाही, तर इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ब्युटी उत्पादनांच्या विक्रीवर कंपन्यांचा भर असणार आहे.
बाजारपेठेचा नवा प्रवास
गुगल आणि Redseer Strategy Consultants च्या अहवालानुसार, भारताची क्विक कॉमर्स बाजारपेठ २०२६ मधील $१३ अब्ज वरून २०२३ पर्यंत $९० अब्ज इतकी मोठी झेप घेणार आहे. ही वाढ साधारणपणे सात पटीने होणार असून, आता ही क्षेत्रे केवळ किराणा सामानापुरती मर्यादित न राहता इलेक्ट्रॉनिक्स, वैयक्तिक निगा आणि घरगुती उपकरणांकडे वळत आहेत.
महागड्या वस्तूंवर कंपन्यांचा भर
कंपन्या आता 'हाय-व्हॅल्यू' उत्पादनांवर लक्ष केंद्रित करत आहेत. यामुळे नफ्याचे प्रमाण (Profit Margin) वाढण्यास मदत होईल. अहवालानुसार, ही नॉन-ग्रोसरी उत्पादने $३ अब्जांवरून $२१ ते $२७ अब्जांपर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे. अर्थात, या महागड्या वस्तूंची हाताळणी करणे आणि त्यांची शुद्धता टिकवणे ही एक मोठी लॉजिस्टिक जबाबदारीही कंपन्यांसमोर असणार आहे.
नफ्याचे मोठे आव्हान
क्विक कॉमर्स कंपन्या सध्या कमी मार्जिनवर काम करत आहेत. लॉजिस्टिक खर्च हा एकूण व्यवहाराच्या १२% ते १५% इतका मोठा आहे, जो नफ्यावर दबाव निर्माण करतो. याशिवाय, टियर-२ आणि टियर-३ शहरांमध्ये विस्तार करताना तिथल्या ग्राहकांच्या लहान ऑर्डरचे प्रमाण कसे हाताळायचे, हे कंपन्यांसाठी मोठे आव्हान ठरणार आहे.
प्रमुख खेळाडूंची स्पर्धा
सध्या Blinkit, Swiggy Instamart आणि Zepto यांसारख्या कंपन्या मार्केट शेअर मिळवण्यासाठी शर्यतीत आहेत. यंदा सणासुदीच्या काळात ऑनलाईन खरेदीपैकी १८% वाटा हा क्विक कॉमर्सचा राहण्याची शक्यता आहे. भविष्यात या कंपन्या केवळ आपत्कालीन किराणा सामानासाठीच नाही, तर नियमित खरेदीसाठी ग्राहकांचा विश्वास कसा जिंकतात आणि 'युनिट इकॉनॉमिक्स' कसे सुधारतात, याकडे गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असेल.