भारतीय सणोत्सवाच्या काळात खरेदीच्या ट्रेंडमध्ये मोठा बदल झाला आहे. आता मुख्य शहरे सोडून Tier-2 आणि Tier-3 शहरांमधील ग्राहक सोन्याच्या आणि इलेक्ट्रिक टू-व्हीलरच्या खरेदीत आघाडीवर आहेत. मात्र, वाढती महागाई आणि वाहनांच्या विक्रीत झालेली घट गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेची बाब आहे.
खरेदीचा बदलता कल
यावर्षीच्या सणोत्सवात ग्राहक वर्तनात मोठा बदल दिसून आला आहे. आता खरेदीचा जोर फक्त मोठ्या मेट्रो शहरांपुरता मर्यादित राहिला नसून, Tier-2 आणि Tier-3 शहरे विकासाचे इंजिन बनली आहेत. ऑनलाइन ऑर्डरपैकी तब्बल 60% वाटा या लहान शहरांमधून आला आहे, जे डिजिटल-फर्स्ट रिटेलच्या वाढत्या स्वीकारार्हतेचे संकेत आहेत.
गोल्ड आणि ईव्हीची चलती
हा बदल प्रामुख्याने इलेक्ट्रिक गाड्या आणि सोने खरेदीमध्ये दिसून येतोय. ऑक्टोबर महिन्यात इलेक्ट्रिक टू-व्हीलरच्या विक्रीत 48% ची वार्षिक वाढ नोंदवण्यात आली आहे. याउलट, पेट्रोल-डिझेलवरील (ICE) टू-व्हीलरच्या विक्रीत 32% ची मोठी घसरण झाली आहे. तसेच, क्विक-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर सोन्याच्या विक्रीत तिहेरी अंकी (triple-digit) वाढ झाली आहे, कारण आता सामान्य ग्राहकांसाठीही सोन्यात गुंतवणूक करणे सोपे झाले आहे.
अर्थव्यवस्थेपुढील आव्हाने
एकीकडे काही क्षेत्रांत तेजी असली तरी, दुसरीकडे आर्थिक आव्हानेही आहेत. ऑक्टोबरमध्ये पॅसेंजर वाहनांच्या किरकोळ विक्रीत 14% ची घट झाली आहे. महागाई सध्या 23 महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचल्याने सामान्य ग्राहकांचे बजेट कोलमडले आहे. वाढते व्याजदर आणि EMI चा बोजा यामुळे ग्राहक महागड्या वस्तूंच्या खरेदीत हात आखडता घेत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी धडा
FMCG क्षेत्रात ग्रामीण भागात 17% तर शहरी भागात 11% वाढ दिसून आली आहे. गुंतवणूकदारांनी आता अशा कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे ज्या ग्रामीण आणि Tier-2 शहरांमधील मागणीवर पकड ठेवून आहेत. तसेच, वाढती महागाई आणि इनपुट कॉस्टचे व्यवस्थापन कंपन्या कशा प्रकारे करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.