भारताच्या सणासुदीच्या खरेदीला यंदा घरघर लागली आहे. महागाई आणि इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तूंच्या वाढलेल्या किमतींमुळे ई-कॉमर्स कंपन्यांच्या विक्रीत (Dispatch Volumes) **१०-१२ टक्क्यांची** मोठी घट झाली आहे.
सणासुदीच्या काळात नेहमी दिसून येणारी खरेदीची लाट यंदा मंदावल्याचे चित्र आहे. मोठ्या ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म्सवर विक्रीचे प्रमाण गेल्या वर्षीच्या तुलनेत १०-१२ टक्क्यांनी खाली आले आहे. अपेक्षेपेक्षा कमी झालेली ही विक्री उद्योग क्षेत्रासाठी चिंतेची बाब ठरत आहे.
स्मार्टफोन आणि इलेक्ट्रॉनिक्सवर महागाईचा मारा
विक्री घटण्याचे मुख्य कारण म्हणजे इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तूंच्या किमतीत झालेली ३०-४० टक्क्यांची भरमसाठ वाढ. प्रीमियम स्मार्टफोन्स, लॅपटॉप आणि घरगुती उपकरणांच्या किमती वाढल्याने ग्राहकांनी खरेदीकडे पाठ फिरवली आहे. विशेष म्हणजे, विक्रीत मोठा वाटा असणाऱ्या स्मार्टफोन्सच्या युनिट सेल्समध्ये १६ टक्क्यांची घसरण नोंदवण्यात आली आहे. याव्यतिरिक्त, कंपन्यांनी यंदा सवलतींमध्ये (Discounts) ३५-४० टक्क्यांची कपात केल्याने ग्राहकांचा उत्साह कमी झाला आहे.
आर्थिक दबाव आणि रिटेल ट्रेंड्स
देशातील किरकोळ महागाईचा दर ५.५४ टक्क्यांवर पोहोचल्याने सामान्य ग्राहकाच्या खिशावर ताण आला आहे. दैनंदिन गरजा आणि वाढलेल्या अन्नधान्याच्या किमतींमुळे ऐषोआरामी वस्तूंवरील खर्च कमी झाला आहे. सप्लाय चेनमधील अडथळे आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स इन्फ्रास्ट्रक्चरकडे वळवलेले संसाधने यामुळे मॅन्युफॅक्चरिंग कॉस्ट वाढली आहे, ज्याचा थेट परिणाम किमतींवर होत आहे.
दुसरीकडे, 'क्विक कॉमर्स' (Quick Commerce) प्लॅटफॉर्म्स मात्र सुस्थितीत दिसत आहेत. सौंदर्यप्रसाधने आणि वैयक्तिक निगा राखणाऱ्या वस्तूंमध्ये या चॅनेलवर ५-६ पटीने वाढ पाहायला मिळत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे (Investor Monitorables)
गुंतवणूकदारांनी आता कंपन्यांच्या आगामी तिमाही निकालांकडे लक्ष दिले पाहिजे. कमी विक्री असूनही कंपन्या त्यांचे प्रॉफिट मार्जिन कसे टिकवतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. दसरा आणि दिवाळी दरम्यानचा मोठा कालावधी मागणीत काही सुधारणा घडवून आणतो का, याकडे बाजार विश्लेषकांचे लक्ष लागून आहे.