भारतातील सणासुदीच्या ऑनलाइन विक्रीत **७ ते १० टक्क्यांची** घसरण झाली असून, ७ ते १० ऑक्टोबर दरम्यान **₹३०,००० कोटींचा** टप्पा गाठला आहे. स्मार्टफोनच्या महागलेल्या किमती आणि सरकारी सवलतींचा अभाव यामुळे ग्राहकांचा कल आता फॅशन आणि क्विक कॉमर्सकडे वळत असल्याचे चित्र आहे.
२०२६ च्या भारतीय सणासुदीच्या हंगामाची सुरुवात ग्राहक वर्तनातील बदलाने झाली आहे. मागील वर्षीच्या तुलनेत यंदा सुरुवातीच्या काळात ऑनलाइन विक्रीत ७ ते १० टक्क्यांची घट झाली आहे. ७ ऑक्टोबर ते १० ऑक्टोबर या पहिल्या चार दिवसांत एकूण विक्री (Gross Merchandise Value) ₹२९,८०० कोटी ते ₹३०,९०० कोटी दरम्यान राहिली आहे. मागील काही वर्षांच्या तुलनेत ही घसरण मोठी असून, करांवर आधारित सवलतींच्या जोरावर चालणाऱ्या खरेदीच्या युगाला आता मर्यादा येत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
स्मार्टफोन सेगमेंटवर दबाव
या घसरणीचे सर्वात मोठे कारण स्मार्टफोनची मागणी कमी होणे हे आहे. ई-कॉमर्सच्या वाढीचे मुख्य इंजिन असलेला हा विभाग आता कमकुवत झाला आहे. सणासुदीच्या एकूण विक्रीत मोबाइल फोनचा वाटा मागील वर्षीच्या ३५ टक्क्यांवरून ३० टक्क्यांपर्यंत घसरण्याची शक्यता आहे. DRAM आणि NAND मेमरी सारख्या महत्त्वाच्या घटकांच्या किमती वाढल्यामुळे निर्मात्यांनी किमती वाढवल्या आहेत, ज्यामुळे बजेट ग्राहकांसाठी खरेदी कठीण झाली आहे. तसेच, नवीन स्मार्टफोनमध्ये नाविन्यपूर्ण फीचर्स नसल्यामुळे ग्राहक जुनेच फोन वापरण्याला पसंती देत आहेत.
क्विक कॉमर्स आणि फॅशनचे महत्त्व
महागड्या इलेक्ट्रॉनिक्सच्या तुलनेत फॅशन, ब्युटी आणि घरगुती वापराच्या वस्तूंच्या मागणीत वाढ होत आहे. क्विक कॉमर्सचा वाटा यंदा १६ टक्क्यांवर पोहोचण्याची शक्यता आहे, जो मागील वर्षी १२ टक्के होता. याचा अर्थ असा की, ग्राहक आता मोठ्या खर्चापेक्षा लहान आणि वारंवार लागणाऱ्या वस्तूंच्या खरेदीला प्राधान्य देत आहेत. Amazon, Meesho आणि Myntra सारख्या प्लॅटफॉर्म्ससाठी आता या श्रेणींमधून नफा कमावणे गरजेचे झाले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी संदेश
इलेक्ट्रॉनिक्समधील सवलतींवर अवलंबून न राहता, आता ई-कॉमर्स कंपन्यांना इतर क्षेत्रांत मार्जिन वाढवण्यावर भर द्यावा लागणार आहे. ८ नोव्हेंबरला येणाऱ्या दिवाळीपर्यंत प्लॅटफॉर्म्स त्यांच्या धोरणांमध्ये काय बदल करतात आणि ग्राहकांना खरेदीसाठी कसे आकर्षित करतात, याकडे बाजारपेठेचे लक्ष लागले आहे.