FMCG क्षेत्राला महागाईची झळ
भारतातील फास्ट-मूव्हिंग कन्झ्युमर गुड्स (FMCG) कंपन्यांना सध्या मोठ्या आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. चालू आर्थिक वर्षात या क्षेत्राची वॉल्यूम ग्रोथ 3-4% पर्यंत खाली येण्याची शक्यता आहे, जी मागील काही वर्षांतील पुनर्प्राप्तीच्या ट्रेंडपेक्षा लक्षणीय घट आहे. यामागे जागतिक स्तरावर अस्थिर असलेले ऊर्जा बाजार आणि वाढत्या अन्नधान्याच्या महागाईचा धोका ही मुख्य कारणे आहेत.
वाढत्या इंधन दरांचा परिणाम
वर्ल्डपॅनेल बाय न्यूमरेटर (Worldpanel by Numerator) च्या विश्लेषकांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या किमती $100 प्रति बॅरल पेक्षा जास्त राहिल्यामुळे FMCG कंपन्यांच्या लॉजिस्टिक्स, पॅकेजिंग मटेरियल आणि खतांसारख्या महत्त्वाच्या खर्चात वाढ होत आहे. हे सर्व घटक उत्पादन आणि वितरणासाठी आवश्यक आहेत.
मान्सून चिंतेत भर
या व्यतिरिक्त, यंदा मान्सून सरासरीपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. याचा थेट परिणाम ग्रामीण भागातील आर्थिक परिस्थितीवर होतो, जो अनेक आवश्यक वस्तू आणि कमी किमतीच्या ग्राहक उत्पादनांसाठी एक महत्त्वाचा बाजार आहे. या अस्थिरतेमुळे ग्राहक अनावश्यक खर्च कमी करू शकतात आणि खरेदीची वारंवारता घटवू शकतात, ज्यामुळे एकूण वॉल्यूमवर परिणाम होईल.
कंपन्यांकडून किमती वाढणार, ग्राहक करतील 'हा' बदल
FMCG व्हॉल्यूममध्ये नुकतीच सुधारणा दिसू लागली होती, मार्च तिमाहीत ती 5.4% पर्यंत वाढली होती (मागील वर्षी 3.5%). घरगुती उत्पादनांवरील वस्तू आणि सेवा कर (GST) कमी केल्याने याला मदत झाली होती. मात्र, तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे हिंदुस्तान युनिलिव्हर (HUL), डाबर (Dabur), गोदरेज कन्झ्युमर प्रॉडक्ट्स (Godrej Consumer Products) आणि मॅरिको (Marico) सारख्या प्रमुख कंपन्यांना त्यांच्या उत्पादनांच्या किमती 2% ते 7% पर्यंत वाढवाव्या लागल्या आहेत. इंधन दरातील वाढ सुरूच राहिल्यास आणखी किंमत वाढ अपेक्षित आहे.
वर्ल्डपॅनेल बाय न्यूमरेटरचे दक्षिण आशियाचे एमडी के. रामकृष्णन (K Ramakrishnan) यांच्या मते, "ग्राहक लहान आकाराच्या पॅक्सची खरेदी वाढवू शकतात." ही एक अशी रणनीती आहे, ज्याद्वारे ग्राहक वाढत्या खर्चाचे व्यवस्थापन करू शकतात. गेल्या दोन वर्षांत, अगदी मूलभूत वस्तूंच्या किमतींमध्येही लक्षणीय वाढ झाली आहे. यामुळे गेल्या वर्षी व्हॅल्यू ग्रोथ 13.3% पर्यंत वाढली असली, तरी ती वॉल्यूम ग्रोथपेक्षा जास्त आहे. यावरून असे दिसून येते की सध्याची वाढ ही वाढलेल्या खपामुळे नसून, वाढलेल्या किमतींमुळे आहे.
