२०२६ च्या सणासुदीच्या काळात भारतीय ग्राहकांच्या खरेदीच्या सवयींमध्ये मोठा बदल दिसून येत आहे. Flipkart आणि Myntra सारख्या प्लॅटफॉर्मवर ग्राहकांची गर्दी वाढली असली, तरी क्विक कॉमर्स कंपन्यांना मात्र सणांचा विशेष फायदा झालेला नाही.
सणासुदीच्या काळात भारतीय डिजिटल रिटेल मार्केटमध्ये दोन भिन्न प्रवाह पाहायला मिळत आहेत. फॅशन, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि जनरल मर्चेंडाईजवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या कंपन्यांनी रेकॉर्डब्रेक कामगिरी केली आहे, तर दुसरीकडे क्विक कॉमर्स सेगमेंटला सणांच्या काळात अपेक्षेप्रमाणे प्रतिसाद मिळालेला नाही. ही विभागणी म्हणजे 'नियोजित खरेदी' आणि 'दैनंदिन गरज' यातील तफावत दर्शवते.
ई-कॉमर्सचा दबदबा
प्रमुख रिटेल प्लॅटफॉर्म्ससाठी हा सीझन जबरदस्त ठरला आहे, विशेषतः मेट्रो शहरांच्या बाहेरून मोठी मागणी येत आहे. Flipkart ने सणासुदीच्या सेलच्या सुरुवातीच्या दिवसांत नवीन ग्राहकांच्या संख्येत ३४ टक्क्यांनी वाढ नोंदवली आहे. विशेष म्हणजे, ६० टक्के मागणी आता मेट्रो शहराबाहेरील भागातून येत आहे, जे डिजिटल रिटेलच्या वाढत्या व्याप्तीचे लक्षण आहे.
फॅशन आणि ब्युटी मार्केटची तेजी
Myntra ने सप्टेंबरमध्ये ९३ दशलक्ष मासिक सक्रिय वापरकर्त्यांचा (MAU) आकडा गाठला असून, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यात ८ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. सेलच्या पहिल्या सहा दिवसांत डेली ॲक्टिव्ह युजर्समध्ये ४० टक्क्यांची उडी पाहायला मिळाली. Nykaa चा फॅशन सेगमेंट देखील २४ टक्क्यांनी विस्तारला असून, कंपनीचा २० दशलक्ष युजर्सचा बेस कायम आहे.
क्विक कॉमर्सची कोंडी
याउलट, Blinkit ने वार्षिक आधारावर सप्टेंबरमध्ये ५३ टक्क्यांची वाढ नोंदवली असली, तरी सणांच्या पहिल्या आठवड्यात दैनंदिन वापरात केवळ ३ टक्क्यांनीच वाढ झाली. Zepto च्या डेली युसेजमध्ये तर २ टक्क्यांची घट दिसून आली. क्विक कॉमर्स प्लॅटफॉर्म्स रक्षाबंधनासारख्या विशिष्ट सणांसाठी प्रभावी असले, तरी दिवाळीसारख्या मोठ्या फेस्टिव्ह सीझनमध्ये त्यांना ई-कॉमर्स दिग्गजांप्रमाणे मोठी तेजी अनुभवता आलेली नाही.
गुंतवणूकदारांसाठी, रिटेल क्रेडिट आणि EMI सुविधांचा वापर हा व्यवहारांचा मुख्य चालक ठरत आहे. आता पुढील तिमाहीचे निकाल हे स्पष्ट करतील की, या युजर अ‍ॅक्टिव्हिटीचे रूपांतर प्रत्यक्ष नफ्यात (Profit) किती प्रमाणात झाले आहे, विशेषतः FSN E-Commerce Ventures (Nykaa) आणि Zomato सारख्या लिस्टेड कंपन्यांसाठी.