प्लास्टिक पॅकेजिंगच्या कच्च्या मालाच्या किमतीत **२०%** वाढ झाल्याने भारतीय FMCG कंपन्यांसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. पॅकेजिंगचा खर्च एकूण उत्पादनाच्या खर्चात **२५%** पर्यंत असतो, त्यामुळे नफा टिकवून ठेवण्यासाठी कंपन्या आता पॅकेटचा आकार कमी करण्यासारखे मार्ग अवलंबत आहेत.
भारतीय एफएमसीजी (FMCG) कंपन्या सध्या एका मोठ्या संकटाचा सामना करत आहेत. गेल्या तीन आठवड्यांत रेझिनसारख्या महत्त्वाच्या कच्च्या मालाच्या किमतीत २०% वाढ झाली आहे. यामुळे पॅकेजिंगचा खर्च वाढला असून, तो आता युद्धापूर्वीच्या पातळीपेक्षा ६०% वर पोहोचला आहे. एफएमसीजी क्षेत्रात पॅकेजिंगवर एकूण खर्चाच्या १५% ते २५% हिस्सा खर्च होतो, त्यामुळे याचा थेट परिणाम कंपनीच्या मार्जिनवर (Margins) होत आहे.
कंपन्यांची नवी रणनीती (Operational Tactics)
किमती लगेच न वाढवता नफा टिकवून ठेवण्यासाठी कंपन्या आता 'ग्रामेज रिडक्शन' (Grammage Reduction) चा वापर करत आहेत. यामध्ये उत्पादनाची किंमत (MRP) न वाढवता पॅकेटमधील वजनात कपात केली जाते. यामुळे ग्राहकांना थेट दरवाढीचा फटका बसत नाही. याशिवाय, पॅकेजिंगमध्ये वापरले जाणारे प्लास्टिक फिल्म कमी करणे किंवा सीलिंग एरिया कमी करणे असे तांत्रिक बदलही केले जात आहेत.
Prataap Snacks सारख्या कंपन्यांनी डिझाइनमध्ये बदल करून काही अंशी खर्च भरून काढण्याचे संकेत दिले आहेत. मात्र, अशा बदलांसाठी वेळ लागत असल्याने हे काम तातडीने करणे कठीण आहे.
दिवाळीनंतर वाढू शकतात भाव
सण-उत्सवाच्या काळात विक्री टिकवून ठेवण्यासाठी कंपन्या सध्या हा वाढलेला खर्च स्वतः सोसत आहेत. परंतु, तज्ज्ञांच्या मते नोव्हेंबरच्या मध्यापर्यंत महागाईचा हा भार ग्राहकांवर पडू शकतो. जर कंपन्यांनी किमती वाढवल्या, तर ग्राहकांकडून मिळणाऱ्या मागणीत (Demand) घट होण्याची भीती आहे, विशेषतः जेव्हा ग्राहक स्वस्त किंवा अनब्रँडेड पर्यायांकडे वळण्याची शक्यता असते.
गुंतवणूकदारांसाठी ही धोक्याची घंटा आहे. येणाऱ्या तिमाही निकालांमध्ये कंपन्यांचे ग्रॉस मार्जिन आणि व्हॉल्युम ग्रोथ (Volume Growth) कशा प्रकारे राहते, याकडे सर्वांचे लक्ष असेल.