भारताच्या FMCG क्षेत्रात जुलै-सप्टेंबर २०२६ च्या तिमाहीत व्हॉल्यूम ग्रोथ **३.६%** वर स्थिरावली आहे. महागाईमुळे लहान कंपन्यांची दमछाक होत असताना, लिस्टेड दिग्गज कंपन्या मात्र त्यांचा मार्केट शेअर वेगाने काबीज करत आहेत.
भारतीय FMCG क्षेत्र सध्या एका दुहेरी स्थितीतून जात आहे. जुलै-सप्टेंबर २०२६ मध्ये क्षेत्राची एकूण व्हॉल्यूम ग्रोथ मागील वर्षातील ४.७% वरून घसरून ३.६% वर आली आहे. मात्र, या आव्हानात्मक काळातही मोठ्या कंपन्यांनी आपला दबदबा कायम ठेवला असून, स्थानिक आणि असंघटित खेळाडूंच्या वाट्यावर डल्ला मारला आहे.
बड्या कंपन्यांची दमदार कामगिरी
बाजारातील दिग्गज कंपन्यांनी मंदीच्या वातावरणातही आपली पकड मजबूत ठेवली आहे. Hindustan Unilever ने ७%, Marico ने १०%, तर Godrej Consumer Products ने ८% व्हॉल्यूम ग्रोथ नोंदवली आहे. विशेष म्हणजे Nestlé India ने या तिमाहीत दोन अंकी (Double-digit) वाढ साध्य केली आहे. मोठ्या कंपन्यांचे विस्तृत वितरण जाळे आणि कच्च्या मालाच्या खरेदीतील ताकद यामुळे त्यांना लहान कंपन्यांच्या तुलनेत महागाईचा सामना करणे सोपे जात आहे.
महागाईचे संकट आणि ग्रामीण मागणी
सप्टेंबर २०२६ मध्ये रिटेल महागाई ५.५४% वर, तर फूड इन्फ्लेशन ७.७४% वर पोहोचले आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील ग्राहकांच्या खिशावर ताण आला असून मागणीवर परिणाम झाला आहे. जरी मोठ्या कंपन्या सध्या आपला वाटा वाढवत असल्या, तरी कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमती आणि वाढती महागाई भविष्यात नफ्याचे मार्जिन टिकवून ठेवण्याचे आव्हान निर्माण करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे संकेत
गुंतवणूकदारांनी आता ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत सुधारणेचे संकेत दिसतात का, यावर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. तसेच, क्रूड ऑइलशी संबंधित खर्च आणि कच्च्या मालाच्या किमती वाढल्यास कंपन्या ग्राहकांवर किमतीचा भार किती वाढवतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. सध्या, कमकुवत प्रतिस्पर्ध्यांना मागे सारून बड्या कंपन्यांचे वर्चस्व निर्माण होत असल्याचे चित्र स्पष्ट आहे.