कोलकात्यातील दुर्गा पूजेच्या खरेदीत मोठा बदल दिसून येत आहे. पारंपारिक बाजारपेठांऐवजी ग्राहक आता मॉल्स आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मला पसंती देत आहेत. मॉल्समधील गर्दीत **१७%** वाढ झाली असून, स्थानिक व्यापाऱ्यांच्या नफ्यावर याचा दबाव निर्माण झाला आहे.
कोलकात्यातील दुर्गा पूजेच्या काळात भारतीय ग्राहकांच्या मानसिकतेत मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. सणासुदीचा खर्च आता स्थानिक बाजारपेठांकडून मोठ्या रिटेल चेन आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मकडे सरकत आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, शहरातील मॉल्समध्ये ग्राहकांच्या संख्येत (Footfall) गेल्या वर्षीच्या तुलनेत सुमारे १७% वाढ झाली आहे. मोठ्या रिटेल कंपन्या आक्रमक मार्केटिंग, भरपूर स्टॉक आणि आकर्षक सवलतींच्या जोरावर ग्राहकांना आकर्षित करण्यात यशस्वी ठरल्या आहेत.
जाहिरात क्षेत्रातही बदल
सणासुदीच्या काळातील जाहिरातींच्या ट्रेंडमध्येही हा बदल दिसून येतोय. पार्क स्ट्रीट आणि कॅमक स्ट्रीटसारख्या प्रीमियम भागातील जाहिरातींचे दर २०% पेक्षा जास्त वाढले आहेत. मात्र, दुसरीकडे लहान कम्युनिटी इव्हेंट्सना प्रायोजक मिळवणे कठीण जात असून, त्यांची सुमारे ३०% जागा रिकामी राहिली आहे. याचा अर्थ असा की, मोठी भांडवल असलेली संस्था आता बाजारातील ग्राहकांचे लक्ष वेधून घेण्यात अधिक सक्षम ठरत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे संकेत
ही परिस्थिती भारताच्या टियर-१ आणि टियर-२ शहरांमधील संघटित रिटेलकडे (Organized Retail) होत असलेल्या संक्रमणाचे दर्शक आहे. ई-कॉमर्स कंपन्यांच्या 'डीप डिस्काउंट' धोरणामुळे बुरराबझार आणि हातीबागनसारख्या ऐतिहासिक व्यापार केंद्रांवर दबाव निर्माण झाला आहे. या केंद्रांचा नफा (Margin) कमी होत असून, लोक आधुनिक खरेदीच्या ठिकाणांकडे वळत आहेत.
एमएसएमई (MSME) क्षेत्रावर परिणाम
अर्थव्यवस्थेतील या संरक्षणात्मक बदलामुळे एकीकडे मोठ्या रिटेल कंपन्यांच्या महसुलात वाढ अपेक्षित आहे, तर दुसरीकडे अनौपचारिक अर्थव्यवस्था म्हणजेच एमएसएमई क्षेत्रापुढील अडचणी वाढू शकतात. भविष्यात स्थानिक रोजगार आणि लहान व्यापाऱ्यांच्या हितासाठी सरकार काही नवीन नियम किंवा स्पर्धा धोरणे (Competition Policies) आखू शकते, ज्यावर गुंतवणूकदारांनी लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
