दिवाळीच्या काळात सुकामेव्याच्या किमतीत २५ ते ४० टक्क्यांची मोठी वाढ झाल्याने गिफ्ट हॅम्पर्सच्या रचनेत बदल करावा लागत आहे. महागाईचा फटका बसू नये म्हणून कंपन्या आता महागड्या पिस्त्याऐवजी बियांचा वापर करत आहेत. असे असूनही, प्रीमियम सेगमेंटच्या मागणीमुळे गिफ्टिंग मार्केटमध्ये ५ ते ७ टक्क्यांची वाढ अपेक्षित आहे.
दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर भारतातील गिफ्टिंग मार्केटमध्ये मोठे बदल पाहायला मिळत आहेत. कच्च्या मालाच्या दरात झालेल्या अचानक वाढीमुळे किरकोळ विक्रेते आणि उत्पादक अडचणीत आले आहेत. प्रामुख्याने पिस्ता आणि बदाम यांच्या होलसेल किमतीत मोठी भर पडल्याने बजेट हॅम्पर्स तयार करताना कंपन्यांना कसरत करावी लागत आहे.
ग्लोबल सप्लाय चेनचा फटका
या दरवाढीमागे केवळ देशांतर्गत मागणी नसून जागतिक पुरवठा साखळीतील अडथळे मुख्य कारण आहेत. कॅलिफोर्नियातील पिस्त्याचे उत्पादन केवळ ४० टक्क्यांवर मर्यादित राहिल्याचा अहवाल आहे. याव्यतिरिक्त, पश्चिम आशियातील लॉजिस्टिक समस्यांमुळे मालवाहतुकीचा खर्च वाढला आहे. डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची घसरण झाल्याने आयात केलेल्या सुकामेव्याचा खर्च भारतीय कंपन्यांसाठी २५ ते ४० टक्क्यांनी महाग झाला आहे.
मार्जिन वाचवण्यासाठी कंपन्यांची धडपड
FMCG कंपन्यांनी आपल्या नफ्याचे मार्जिन टिकवण्यासाठी 'डिफेन्सिव्ह स्ट्रॅटेजी' अवलंबली आहे. आता गिफ्ट हॅम्पर्समध्ये पिस्त्याऐवजी सूर्यफुलाच्या बिया, भोपळ्याच्या बिया आणि सुक्या बेरीजचा वापर वाढला आहे. तसेच, ग्राहकांना महागाईची झळ बसू नये म्हणून अनेक कंपन्यांनी गिफ्ट बॉक्समधील मालाचे वजन कमी करण्याचा मार्ग निवडला आहे.
प्रीमियम सेगमेंट अजूनही तेजीत
मास मार्केटमध्ये हे बदल सुरू असतानाच, प्रीमियम गिफ्टिंग सेगमेंटला मात्र मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. मॅकॅडामिया (Macadamia), पेकन आणि फ्लेवर्ड काजू यांसारख्या महागड्या वस्तूंना उच्चभ्रू वर्गाकडून मोठी मागणी आहे. यामुळे संपूर्ण गिफ्टिंग मार्केटमध्ये ५ ते ७ टक्क्यांची वाढ अपेक्षित आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष कंपन्यांच्या आगामी तिमाही निकालांकडे लागले आहे, जिथे मॅनेजमेंट कच्च्या मालाच्या वाढत्या खर्चाचे व्यवस्थापन कसे करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.