डिजिटल-फर्स्ट ब्रँड्सनी किरणा स्टोअर्समधील आपला वाटा FY27 च्या पहिल्या सहामाहीत **21.7%** पर्यंत वाढवला आहे, जो गेल्या वर्षी **14.8%** होता. या बदलामुळे जुन्या FMCG कंपन्यांसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले असून, गुंतवणूकदारांना आता वाढत्या वितरण खर्चाकडे (Distribution Costs) लक्ष द्यावे लागणार आहे.
रिटेल इंटेलिजन्स फर्म Bizom च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, भारतात नवीन पिढीच्या ग्राहक ब्रँड्सनी किरणा स्टोअर्समध्ये 21.7% मार्केट शेअर काबीज केला आहे. गेल्या वर्षी याच काळात हा आकडा 14.8% होता, जे दर्शवते की आता उत्पादने थेट लोकांच्या घरांपर्यंत पोहोचवण्याच्या पद्धतीत मोठा बदल होत आहे. एक काळ असा होता की हे ब्रँड्स केवळ ऑनलाईन विक्रीपुरते मर्यादित होते, मात्र आता ते स्थानिक स्टोअर्समधील शेल्फ स्पेससाठी दिग्गज कंपन्यांना टक्कर देत आहेत.
किरणा दुकानदारांचा कल का बदलतोय?
आजचा ग्राहक अधिक प्रीमियम आणि स्पेशलाइज्ड उत्पादनांची मागणी करत आहे. जे रिटेलर्स एकेकाळी या ब्रँड्सकडे दुर्लक्ष करत होते, ते आता त्यांना प्राधान्य देत आहेत, कारण यातून त्यांना चांगले मार्जिन मिळत आहे. परिणामी, दुकानातील जी जागा जुन्या ब्रँड्ससाठी राखून ठेवली होती, तिथे आता नवीन ब्रँड्सची एन्ट्री झाली आहे.
वितरणाचा मोठा खर्च (Distribution Cost Challenge)
ऑनलाईनवरून ऑफलाईन मार्केटमध्ये येणे हे नवीन ब्रँड्ससाठी आर्थिकदृष्ट्या आव्हानात्मक आहे. ऑनलाईन मॉडेलमध्ये खर्च कमी असतो, पण प्रत्यक्ष भौतिक वितरण नेटवर्क (Physical Distribution Network) उभारण्यासाठी मोठ्या सेल्स टीम्स आणि लॉजिस्टिक्सची गरज असते. जुन्या FMCG कंपन्यांकडे दशकांचा अनुभव आणि मजबूत सप्लाय चेन आहे, तर अनेक नवीन ब्रँड्स अजूनही या प्रक्रियेत शिकत आहेत. या वाढीव खर्चामुळे कंपनीच्या नफ्यावर (Profit Margins) ताण येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
FMCG दिग्गजांची रणनीती
Hindustan Unilever, Marico, Godrej Consumer आणि ITC सारख्या मोठ्या कंपन्या शांत बसून हे पाहणार नाहीत. या कंपन्या आता झपाट्याने वाढणाऱ्या स्टार्टअप्सना विकत घेण्यावर भर देत आहेत. यामुळे त्यांना D2C मार्केटमध्ये स्थान मिळते आणि स्वतःच्या विस्तृत वितरण नेटवर्कचा वापर करून ते या ब्रँड्सना लवकर स्केल करू शकतात.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे हे ब्रँड्स त्यांचा खर्च कसा मॅनेज करतात. केवळ मार्केट शेअर वाढणे पुरेसे नाही, तर ऑनलाईनच्या स्वस्त वातावरणातून बाहेर पडून ऑफलाईनच्या महागड्या जगात स्वतःला नफ्यात कसे टिकवून ठेवतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
