कोका-कोलाने ८ वर्षांपूर्वी ५.१ बिलियन डॉलर्समध्ये खरेदी केलेल्या Costa Coffee व्यवसायाला सावरण्यासाठी कंपनीला अजूनही मोठी कसरत करावी लागत आहे. रिटेल-आधारित कॉफी मॉडेल आणि कोका-कोलाचे मूळ वितरण नेटवर्क यांच्यातील ताळमेळ बसवणे कंपनीसाठी मोठे आव्हान ठरले आहे.
व्यवसायातील ताळमेळाचा अभाव
२०१८ मध्ये जेव्हा कोका-कोलाने यूकेस्थित Costa Coffee खरेदी केली, तेव्हा हे कोका-कोलाच्या पोर्टफोलिओमध्ये एक मोठी विविधता (Diversification) ठरेल अशी चर्चा होती. मात्र, ८ वर्षांनंतरही हे एक मोठे ऑपरेशनल आव्हान ठरले आहे. कोका-कोलाची मूळ ताकद ही त्यांच्या प्रचंड वितरण नेटवर्क आणि कोल्ड-ड्रिंक बॉटलिंगमध्ये आहे, तर कॉफी व्यवसायाला दररोज लागणारा ताजेपणा आणि मशिन मेंटेनन्सची गरज असते. या दोन भिन्न कार्यपद्धती एकत्र करणे कंपनीला कठीण जात आहे.
जागतिक स्तरावर संघर्षाची कारणे
कोका-कोलाने Costa Express मशिनची संख्या ८,२०० वरून १५,००० पर्यंत नेली असली, तरी अपेक्षित नफा मिळवण्यात अडचणी येत आहेत. विशेषतः अमेरिकन बाजारपेठेत Starbucks सारख्या दिग्गज कंपन्यांचे वर्चस्व असल्याने, कोका-कोलाला तिथे पाय रोवणे कठीण झाले आहे. तसेच, McDonald’s सोबतच्या धोरणात्मक भागीदारीमुळे कॉफी स्टोअर्सच्या विस्तारकामातही मर्यादा येत आहेत.
आर्थिक कामगिरी आणि नफ्याचे गणित
२०२५ मध्ये Costa Coffee ने १.२९ बिलियन पाउंड महसूल मिळवला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत ५% नी वाढला आहे. कंपनीने मागील वर्षीच्या १३.५ दशलक्ष पाउंड तोट्यातून सावरत २०.४ दशलक्ष पाउंड ऑपरेटिंग प्रॉफिट नोंदवला आहे. परंतु, हे यश कशाच्या जोरावर आले? तर २०२१ ते २०२५ दरम्यान कॉर्पोरेट कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत केलेली १८% कपात! याचा अर्थ असा की, नफा वाढवण्यासाठी कंपनीने अंतर्गत खर्च कपातीवर (Cost-cutting) जास्त भर दिला आहे, न की विक्रीत झालेल्या मोठ्या वाढीवर.
गुंतवणूकदारांसाठी आता मुख्य प्रश्न हाच आहे की, कंपनी आणखी खर्च कपात न करता हा नफा टिकवून ठेवू शकेल का? सध्या कोका-कोलाने हा व्यवसाय विकण्याचा विचार नाकारला असला, तरी कोर बिझनेसपेक्षा वेगळ्या क्षेत्रात शिरताना होणारी धडपड यातून स्पष्ट होत आहे.