बंगळुरूमधील एका घटनेने ई-कॉमर्समधील फसवणुकीचा नवीन प्रकार समोर आणला आहे. स्कॅमर आता कॅश-ऑन-डिलिव्हरीच्या नावाखाली ग्राहकांना बनावट पार्सल पाठवून फसवणूक करत आहेत. गुंतवणूकदार आणि ग्राहकांनी अशा फसव्या योजनांपासून सावध राहावे.
फसवणुकीचा नवीन प्रकार
बंगळुरूमधील एका रहिवाशाला नुकतेच एक धक्कादायक अनुभवाला सामोरे जावे लागले. त्यांनी ऑर्डर न केलेला एक पार्सल कॅश-ऑन-डिलिव्हरीमध्ये ₹500 मध्ये स्वीकारण्यास सांगण्यात आले. सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हिडिओमध्ये, महिलेने पार्सल नाकारल्यानंतर ते उघडले असता, त्यात फक्त एक साबण (Soap Bar) सापडला.
फसवणूक कशी होते?
हा घोटाळा अशा प्रकारे चालतो की, स्कॅमर ग्राहकांना वैयक्तिक माहितीचा वापर करून न मागवलेले पार्सल पाठवतात. हे पार्सल 'कॅश-ऑन-डिलिव्हरी' (Cash-on-Delivery) असल्याने, ग्राहक अनेकदा ऑर्डरची पडताळणी न करता पैसे देऊन पार्सल स्वीकारतात. ग्राहकांना वाटते की, घरातील कोणीतरी ऑर्डर केली असेल किंवा त्यांना मागील एखादी छोटी खरेदी आठवत नसेल. यामुळे स्कॅमर सहजपणे पैसे मिळवतात.
ग्राहक आणि गुंतवणूकदारांसाठी संरक्षण
या फसवणुकीपासून वाचण्यासाठी, ग्राहकांनी 'पैसे देण्यापूर्वी पडताळणी करा' (Verify before paying) हे धोरण कटाक्षाने पाळावे. तुम्ही ऑर्डर न केलेल्या कोणत्याही डिलिव्हरीसाठी पैसे देऊ नका किंवा ते स्वीकारू नका. तसेच, पार्सल स्वीकारल्यानंतर, शिपिंग लेबलवरील तुमचे नाव, पत्ता आणि संपर्क क्रमांक नष्ट करा किंवा त्यावर काळ्या रंगाने खुणा करा. यामुळे तुमची माहिती भविष्यातील फसवणुकीसाठी वापरली जाणार नाही.
मोठ्या बाजारपेठेच्या दृष्टिकोनातून, अशा घटना ई-कॉमर्स कंपन्यांसमोरील आव्हाने दर्शवतात. डिजिटल कॉमर्समुळे सोयीसुविधा वाढल्या असल्या तरी, फसवणुकीच्या नवीन पद्धतीही उदयास येत आहेत. कंपन्यांवर ग्राहकांची पडताळणी प्रक्रिया अधिक मजबूत करण्याचे दडपण वाढत आहे. नियमांनुसार, लॉजिस्टिक्स आणि ई-कॉमर्स कंपन्यांनी फसवणूक ओळखणारी प्रणाली (Fraud Detection Systems) किती प्रभावीपणे सुधारतात आणि ग्राहक डेटाच्या गैरवापरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी नियामक काय पावले उचलतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
