ई-कॉमर्स कंपन्या Amazon, Flipkart आणि JioMart ला सेंट्रल कंज्युमर प्रोटेक्शन अथॉरिटीने (CCPA) मोठा दणका दिला आहे. प्लॅटफॉर्मवर अनधिकृत हर्बीसाईड (herbicides) विकले जात असल्याचे आढळल्याने या कंपन्यांवर दंड आकारण्यात आला आहे.
सेंट्रल कंज्युमर प्रोटेक्शन अथॉरिटीने (CCPA) भारतातील तीन मोठ्या ई-कॉमर्स कंपन्या—Amazon, Flipkart आणि JioMart यांच्यावर कठोर कारवाई केली आहे. या प्लॅटफॉर्म्सवर 'सायक्लोसिनोन हर्बीसाईड' (Cyclosinone Herbicide) नावाचे अनधिकृत उत्पादन विकले जात होते, जे कोणत्याही सुरक्षा किंवा गुणवत्ता प्रमाणपत्राशिवाय उपलब्ध होते.
दंडाची रक्कम आणि व्याप्ती
या प्रकरणात Amazon आणि Flipkart ला प्रत्येकी ₹10 लाख, तर JioMart ला ₹5 लाख दंड ठोठावण्यात आला आहे. केंद्रीय कृषी मंत्रालयाच्या मते, हे उत्पादन 'इन्सेक्टिसाईड्स ॲक्ट १९६८' (Insecticides Act of 1968) अंतर्गत नोंदणीकृत नव्हते. धक्कादायक बाब म्हणजे, केवळ Amazon वर या उत्पादनाच्या 38,000 पेक्षा जास्त ऑर्डर्स पूर्ण झाल्या होत्या, ज्यातून सुमारे ₹1 कोटींची उलाढाल झाली होती.
मध्यस्थांची जबाबदारी आणि नियम
ई-कॉमर्स कंपन्या नेहमीच 'आम्ही फक्त मध्यस्थ आहोत' (Intermediaries) असा बचाव करतात. मात्र, सीसीपीएने हा दावा फेटाळून लावला आहे. प्लॅटफॉर्म्सने उत्पादनांची कायदेशीर वैधता तपासणे आवश्यक आहे आणि केवळ विक्रेत्यांसोबतच्या करारामुळे ते जबाबदारीतून मुक्त होऊ शकत नाहीत, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
पुढील आव्हाने
आता या कंपन्यांना या उत्पादनांची विक्री तत्काळ थांबवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. तसेच, भविष्यात अशी चूक टाळण्यासाठी त्यांना संपूर्ण प्लॅटफॉर्मचे 'सेल्फ-ऑडिट' करावे लागणार आहे. या निर्णयामुळे ई-कॉमर्स कंपन्यांच्या ऑपरेशन्सवर आणि कंप्लायन्स (Compliance) खर्चावर मोठा ताण येणार असून, कंपन्यांना आता नवीन सॉफ्टवेअर आणि मॉडरेशन टीमवर अधिक गुंतवणूक करावी लागणार आहे.