Amazon च्या प्राइम डे सेलमध्ये (Prime Day Sale) एक आश्चर्यकारक गोष्ट समोर आली आहे. देशाच्या लहान शहरांमधील (Tier-2, Tier-3) लोकांनी मेट्रो शहरांपेक्षा जास्त प्रीमियम वस्तू खरेदी केल्या आहेत. महागडे इलेक्ट्रॉनिक्स, बाईक्स आणि होम अप्लायंसेसची (Home Appliances) मागणी वाढली आहे, ज्याला EMI आणि जलद डिलिव्हरीचा मोठा आधार मिळाला आहे.
लहान शहरांमधील 'प्रीमियम' वस्तूंची वाढती मागणी
Amazon च्या प्राइम डे सेलच्या आकडेवारीनुसार, भारतातील लहान शहरांमधील ग्राहकांची महागड्या वस्तू खरेदी करण्याची आवड वाढत आहे. पूर्वी जिथे फक्त मोठ्या शहरांमध्येच (Metros) प्रीमियम उत्पादनांना मागणी असायची, तिथे आता लहान शहरांमधील ग्राहकही दर्जेदार ब्रँड्सवर (Quality Brands) पैसे खर्च करण्यास मागेपुढे पाहत नाहीत.
लक्झरी बाईक्स आणि महागड्या टीव्हीची मागणी वाढली:
या सेलमध्ये Harley-Davidson, KTM, Triumph आणि Royal Enfield सारख्या लक्झरी बाईक्सची विक्री 2.3 पट वाढली. विशेष म्हणजे, यातील बहुतांश खरेदीदार लहान शहरांतील होते. तसेच, ₹35,000 पेक्षा जास्त किमतीच्या टीव्हीची (Televisions) मागणी दुप्पट झाली, ज्यात 65 इंचांपेक्षा मोठ्या स्क्रीन्सना ग्राहकांनी जास्त पसंती दिली.
तंत्रज्ञानातही 'प्रीमियम'ची चलती:
AI-पॉवर्ड पीसी (AI-powered PCs) हे विंडोज लॅपटॉप विक्रीच्या 20% होते. स्मार्ट होम डिव्हाइसेस (Smart Home Devices) जसे की रोबोटिक व्हॅक्यूम क्लीनर (Robotic Vacuums) आणि कनेक्टेड कॉफी मशीनची (Connected Coffee Machines) विक्री गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 4.3 पट वाढली. यासोबतच, ₹2,500 पेक्षा जास्त किमतीची प्रीमियम ब्युटी प्रॉडक्ट्स (Beauty Products) आणि ग्रूमिंग अप्लायन्सेसची (Grooming Appliances) विक्री अनुक्रमे तिप्पट आणि दुप्पट झाली.
EMI आणि लहान व्यावसायिकांचा सहभाग
या महागड्या वस्तू खरेदी करण्यासाठी सोप्या पेमेंट पर्यायांचा (Payment Options) मोठा हातभार लागला. इलेक्ट्रॉनिक्स, स्मार्टफोन आणि मोठ्या होम अप्लायन्सेसच्या एकूण व्यवहारांपैकी तब्बल 25% व्यवहार EMI वर झाले. यापैकी 80% व्यवहार 'नो कॉस्ट EMI' (No Cost EMIs) होते. Amazon Pay Later द्वारे व्याजमुक्त हप्त्यांमध्ये (Interest-free installments) होणाऱ्या खरेदीत मागील सेलच्या तुलनेत दुप्पट वाढ झाली. यावरून हे स्पष्ट होते की, लहान शहरांमध्ये प्रीमियम वस्तूंची विक्री वाढवण्यासाठी क्रेडिट सुविधा (Credit facilities) महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
या ट्रेंडचा फायदा लहान आणि मध्यम व्यावसायिकांनाही (SMBs) झाला. एका रेकॉर्डनुसार, अनेक SMBsनी ₹10 लाखांहून अधिक विक्री केली, त्यापैकी दोन तृतीयांश व्यवसाय लहान शहरांमधील होते. हे दाखवून देते की स्थानिक विक्रेतेही (Local sellers) आपल्या भागातील प्रीमियम वस्तूंच्या मागणीला उत्तम प्रतिसाद देत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय संदेश?
हे आकडे भारतीय रिटेल (Retail) आणि ग्राहक उपभोग क्षेत्रातील (Consumer discretionary sector) मोठे बदल दर्शवतात. लहान शहरांतील ग्राहक महागड्या वस्तूंमध्ये गुंतवणूक करण्यास तयार आहेत, याचा अर्थ प्रीमियम ब्रँड्ससाठी (Premium brands) बाजारपेठ वाढत आहे. मात्र, ही वाढ क्रेडिट उपलब्धता आणि पुरवठा साखळीवर (Supply chains) अवलंबून असेल. आगामी काळात, प्राइम डे सारख्या ऑफर्सनंतरही ही प्रीमियम खरेदीची पद्धत टिकून राहते का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.