देशभरातील घाऊक बाजारात टोमॅटोचे भाव गगनाला भिडले आहेत. कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशातील भीषण उष्णता आणि पाणीटंचाईमुळे उत्पादनावर परिणाम झाला असून, वाढत्या महागाईमुळे RBI च्या व्याजदर कपातीच्या आशांनाही धक्का बसू शकतो.
भारतीय बाजारपेठांमध्ये टोमॅटोच्या किमतींनी अचानक उसळी घेतली आहे. कोळार (Kolar) APMC मार्केटमध्ये टोमॅटोचा भाव प्रति क्विंटल ₹800 वरून थेट ₹1,500 वर पोहोचला आहे. प्रीमियम दर्जाच्या टोमॅटोला तर यापेक्षाही जास्त दर मिळत आहेत. हे संकट प्रामुख्याने कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशातील खराब हवामानामुळे ओढवले आहे.\n\n### एल निनोचा पिकांवर परिणाम\n\nया संकटामागे 'एल निनो' (El Niño) हे मुख्य कारण असल्याचे तज्ज्ञ सांगत आहेत. कर्नाटकात सप्टेंबर महिन्यात तापमान 38 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले होते, जे सरासरी 30 अंशांच्या खूप वर आहे. मान्सूनच्या पावसातील 13% तूट आणि कडक उन्हामुळे 'टोमॅटो लीफ कर्ल व्हायरस'सारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव वाढला आहे. आधीच कमी नफ्यामुळे त्रस्त असलेल्या शेतकऱ्यांनी पीक संरक्षणावरील खर्च कमी केल्याने पिकांचे नुकसान अधिक झाले आहे.\n\n### अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम होईल?\n\nगुंतवणूकदारांसाठी ही चिंतेची बाब आहे कारण ही केवळ भाजीपाल्याची महागाई नसून ती 'स्ट्रक्चरल फूड इन्फ्लेशन'चे लक्षण आहे. जीवनावश्यक वस्तूंचे भाव वाढल्याने सामान्य कुटुंबांचे बजेट बिघडते, ज्याचा थेट फटका FMCG क्षेत्रातील कंपन्यांच्या विक्रीवर होऊ शकतो.\n\nयाशिवाय, महागाई नियंत्रणात न राहिल्यास भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) व्याजदर कमी करण्याच्या निर्णयापासून दूर राहू शकते. व्याजदर कमी न झाल्यास कर्ज महाग राहील, ज्याचा फटका उद्योगांना आणि सर्वसामान्यांना बसणार आहे.\n\n### ग्रामीण मागणीवर संकटाचे ढग\n\nग्रामीण भागातील मागणीवरही याचे नकारात्मक पडसाद उमटू शकतात. पिकांचे उत्पादन घटल्यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न कमी होण्याची शक्यता आहे. याचा थेट परिणाम ट्रॅक्टर, खते आणि इतर कृषी उत्पादनांच्या मागणीवर होऊ शकतो. देशातील जलसाठ्यांची पातळी देखील कमी असल्याने आगामी रब्बी हंगामासमोरही पाणीटंचाईचे मोठे आव्हान उभे आहे.