भारतात परकीय चलनाची (Forex) मागणी आता केवळ डॉलरपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. लहान शहरे आता एकूण व्यवहारांमध्ये **53%** वाटा उचलत आहेत. थॉमस कुक इंडियाच्या अहवालानुसार, पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळे कंपनीच्या कमाईवर दबाव येत आहे.
डॉलरऐवजी इतर चलनांना पसंती?
भारतीय पर्यटक आता परकीय चलन घेताना केवळ अमेरिकन डॉलरवर अवलंबून नाहीत. थॉमस कुक इंडियाच्या 'इंडिया फॉरेक्स रिपोर्ट 2026' नुसार, थायलंड, सिंगापूर, मलेशिया आणि व्हिएतनामसारख्या देशांमध्ये वाढलेल्या कमी अंतराच्या पर्यटनामुळे (short-haul leisure travel) ही मागणी वाढली आहे. डॉलर अजूनही 49% मागणीसह सर्वाधिक पसंतीचे चलन असले तरी, थाई बहत, यूएई दिरहम आणि सिंगापूर डॉलरचा वाढता वापर आंतरराष्ट्रीय प्रवासातील वैविध्य दर्शवतो.
शहरांमधील मागणीत मोठा बदल
फॉरेक्स (Forex) क्षेत्रातील सर्वात मोठा बदल म्हणजे मागणीचे भौगोलिक वितरण. एप्रिल 2025 ते मार्च 2026 या कालावधीतील आकडेवारी दर्शवते की, टियर 2 आणि टियर 3 शहरांमधून एकूण मागणीत 53% वाटा उचलला जात आहे, जो प्रमुख महानगरांच्या 47% वाट्यापेक्षा जास्त आहे. यावरून आंतरराष्ट्रीय प्रवासाची आवड पारंपरिक शहरांपलीकडे वाढत असल्याचे दिसून येते.
खरेदीच्या सवयी बदलल्या
प्रवासी आता प्रवासाला निघण्याच्या 4 ते 7 दिवस आधीच परकीय चलन खरेदी करत आहेत, पूर्वी हा कालावधी 10 ते 14 दिवस होता. या जलद बदलामुळे डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा वापर वाढला आहे. सध्या 25% व्यवहार वेबसाइट्स, ॲप्स आणि क्विक-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मद्वारे होत आहेत, ज्यात डिजिटल सेल्फ-सर्व्हिसचा वापर 50% नी वाढला आहे.
थॉमस कुक इंडियासमोरील आव्हाने
या सकारात्मक बदलांसोबतच, थॉमस कुक इंडियाला काही अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. कंपनीच्या FY27 च्या पहिल्या तिमाहीत महसुलात 12% घट आणि नफ्यात 21% घट नोंदवली गेली. व्यवस्थापनाने याचे मुख्य कारण पश्चिम आशियातील भू-राजकीय अस्थिरता असल्याचे म्हटले आहे, ज्यामुळे त्या भागातील प्रवासावर नकारात्मक परिणाम झाला.
गुंतवणूकदारांनी कंपनीच्या डिजिटल आणि टियर 2-3 विभागांतील वाढीकडे तसेच प्रवासी व्यवसायातील अस्थिरतेकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. वाढता ऑपरेटिंग खर्च, प्रादेशिक संघर्ष, व्हिसा प्रक्रिया आणि चलन अस्थिरता यांसारख्या बाह्य घटकांचा कंपनीच्या आर्थिक स्थितीवर परिणाम होऊ शकतो.