मागणीचा वाढता जोर आणि टॅरिफमधील दिलासा
जागतिक कमोडिटी मार्केटमध्ये (Commodity Market) सध्या मोठी तेजी दिसून येत आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे टॅरिफमध्ये (Tariff) झालेली कपात आणि टेक क्षेत्राकडून (Tech Sector) मेटल्सची वाढती मागणी. निर्मल बँग सिक्युरिटीजचे (Nirmal Bang Securities) कमोडिटीज रिसोर्सेसचे (Commodities Research) व्हाईस प्रेसिडेंट कुणाल शाह यांनी सांगितले की, टॅरिफ कमी झाल्यामुळे विशेषतः चीन आणि ब्राझीलसारख्या अर्थव्यवस्थांमध्ये मागणीची स्थिती सुधारली आहे. यामुळे मार्केटमध्ये मोठ्या प्रमाणात खरेदी वाढली असून इंडस्ट्रियल कमोडिटीच्या (Industrial Commodity) किमतींना चांगला आधार मिळाला आहे.
सध्या कॉपरची किंमत $13,000 प्रति टन च्या आसपास आहे. कुणाल शाह यांच्या मते, इलेक्ट्रिक वाहने (EVs), रिन्यूएबल एनर्जी आणि AI डेटा सेंटर्सची वाढती मागणी पाहता ही किंमत आणखी वाढेल. त्यांनी कॉपरसाठी आपले टार्गेट प्राईस (Target Price) वाढवून $16,500–$17,000 प्रति टन केले आहे. ॲल्युमिनियमची किंमत $3,100–$3,125 प्रति टन असून, पुरवठा कमी आणि क्लीन एनर्जी व ईव्ही क्षेत्रांकडून जोरदार मागणीमुळे ही किंमत $3,000 च्या पातळीवरून $3,400–$3,500 पर्यंत जाऊ शकते.
झिंकच्या (Zinc) किमतीही $3,300–$3,400 प्रति टन असून, जानेवारी 2026 पर्यंत या $3,399.91 पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. पुरवठा तुटवडा (Supply Deficit) हे यामागील मुख्य कारण आहे.
विश्लेषकांच्या नजरेतून: बदलते समीकरण आणि पुरवठ्यातील ताण
विश्लेषकांचे मत आहे की 2026 हे वर्ष बेस मेटल्ससाठी मौल्यवान धातूंपेक्षा (Precious Metals) अधिक फायदेशीर ठरेल. पुरवठ्यातील घट, मोठ्या पायाभूत सुविधांमधील गुंतवणूक आणि टॅरिफनंतरची वाढ यामुळे इंडस्ट्रियल मेटल्सची (Industrial Metals) कामगिरी चांगली राहण्याची अपेक्षा आहे. चीनची भूमिका यात महत्त्वाची आहे, कारण ते एक मोठे ग्राहक आणि उत्पादक आहेत. मात्र, चीनची औद्योगिक धोरणे, जसे की स्मेलटिंग क्षमतेवरील नियंत्रण, पुरवठ्यावर परिणाम करू शकते.
चीनमधील प्रमुख कॉपर स्मेल्टर कंपन्यांनी उत्पादन कपात (Production Cuts) जाहीर केली आहे, ज्यामुळे शुद्ध कॉपरचा पुरवठा मर्यादित होऊ शकतो आणि किमतींना आधार मिळू शकतो. जागतिक स्तरावर, 2026–27 मध्ये मेटल्सच्या किमती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. ॲल्युमिनियम, निकेल, टिन आणि कॉपरमध्ये सर्वाधिक वाढ अपेक्षित आहे. ईव्हीमध्ये ॲल्युमिनियमचा मोठ्या प्रमाणावर वापर आणि इलेक्ट्रिफिकेशनमध्ये कॉपरची भूमिका यामुळे ही मागणी वाढत आहे.
⚠️ धोक्याची घंटा: सिल्व्हरची चिंता आणि बाजारातील जोखीम
सध्या $88–$91 प्रति औंस वर व्यवहार करणाऱ्या सिल्व्हरच्या (Silver) किमतींबद्दल चिंता आहे. सिल्व्हरची मागणी 50% पेक्षा जास्त औद्योगिक वापरांवर अवलंबून आहे. गोल्डप्रमाणे (Gold) सिल्व्हरला सेंट्रल बँकेकडून नियमित खरेदीचा आधार नाही. त्यामुळे, सौर ऊर्जा, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ईव्हीसारख्या क्षेत्रांची कामगिरी सिल्व्हरच्या किमतींवर थेट परिणाम करते. विश्लेषकांच्या मते, सिल्व्हरला $95 ते $100 प्रति औंस पर्यंत मोठा अडथळा (Resistance) आहे.
सौर पॅनेल उत्पादनात 'थ्रिफ्टिंग' (Thrifting) सारख्या उत्पादन कार्यक्षमतेमुळे युनिटमागे सिल्व्हरचा वापर कमी होऊ शकतो. तसेच, बेस मेटलच्या खाणकामातून मिळणारा सिल्व्हर हा सह-उत्पादन (Byproduct) असल्याने पुरवठा मागणीनुसार लगेच वाढू शकत नाही.
याव्यतिरिक्त, व्यापार धोरणांमधील (Trade Policy) तणाव आणि चीनच्या औद्योगिक धोरणांमधील बदल यासारखे मोठे धोके बाजारात आहेत. जागतिक आर्थिक वाढ मंदावल्यास, इंडस्ट्रियल मेटल्सची मागणी अचानक कमी होऊ शकते, ज्यामुळे किमतींवर मोठा दबाव येऊ शकतो.