इथेनॉल (Ethanol) निर्मितीला प्रोत्साहन देण्यासाठी भारत सरकारचे प्रयत्न आणि जैवइंधनाचा (Biofuels) वापर वाढवण्याचे लक्ष्य यामुळे साखर उद्योगाकडे गुंतवणूकदारांचा कल वाढला आहे. वाढत्या क्रूड ऑइलच्या (Crude Oil) किमतींमुळेही इथेनॉल अधिक आकर्षक पर्याय ठरत आहे, परिणामी Balrampur Chini Mills आणि Triveni Engineering & Industries या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी वाढ झाली आहे.
इथेनॉलची मागणी वाढली, पण मार्जिनवर दबाव
या कंपन्यांचे शेअर्स बाजारातील निर्देशांकांपेक्षा चांगली कामगिरी करत आहेत. Balrampur Chini चे शेअर्स सध्या ₹485 च्या आसपास ट्रेड करत आहेत, ज्यांचे P/E गुणोत्तर 21-23x आहे. तर, Triveni Engineering चे शेअर्स ₹395 च्या पातळीवर आहेत आणि त्यांचे P/E गुणोत्तर 25-28x आहे. या वाढीमागे इथेनॉलच्या मागणीचा अंदाज कारणीभूत आहे. 2026 पर्यंत 20% इथेनॉल ब्लेंडिंगचे (Ethanol Blending) लक्ष्य आणि उत्पादन मर्यादा शिथिल केल्याने इथेनॉल उत्पादनाला चालना मिळणार आहे.
स्पर्धक आणि जागतिक बाजारातील परिस्थिती
Balrampur Chini आणि Triveni Engineering तुलनेने जास्त व्हॅल्युएशनवर (Valuation) ट्रेड करत आहेत. उदाहरणार्थ, Dhampur Sugar Mills चे P/E गुणोत्तर सुमारे 11-12x आहे, तर Dwarikesh Sugar Industries चे P/E गुणोत्तर 34-37x आहे. मागील एका वर्षात Balrampur Chini च्या शेअरमध्ये सुमारे 10% घट झाली, तर Triveni Engineering मध्ये थोडी वाढ दिसून आली.
मुख्य चिंता: इथेनॉल दर स्थिर, खर्च वाढला
साखर उद्योगासमोरील सर्वात मोठी चिंता म्हणजे इथेनॉलच्या दरात (Ethanol Prices) कोणतीही वाढ झालेली नाही. गेल्या तीन वर्षांपासून ऊसाच्या दरात (Sugarcane Prices) आणि इतर उत्पादन खर्चात (Operating Costs) लक्षणीय वाढ झाली आहे, पण इथेनॉलचे दर (B-heavy आणि Juice route साठी) मात्र जैसे थे आहेत. Triveni Engineering सारख्या कंपन्या, ज्यांचा मोठा व्यवसाय डिस्टिलरीवर (Distillery) अवलंबून आहे, त्यांच्या कमाईवर (Earnings) याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो.
जागतिक साखर अतिरिक्त साठा आणि खर्च वाढ
केवळ एवढेच नाही, तर 2025-26 च्या हंगामात जागतिक स्तरावर साखरेचा मोठा अतिरिक्त साठा (Global Sugar Surplus) अपेक्षित आहे, ज्यामुळे साखरेच्या किमती वाढण्यावर मर्यादा येतील. तसेच, सल्फर (Sulphur) सारख्या कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमतींमुळे उत्पादन खर्च आणखी वाढत आहे.
विश्लेषकांचा आशावाद आणि आव्हाने
अनेक विश्लेषकांचा दृष्टीकोन सकारात्मक आहे. Balrampur Chini Mills साठी 'Strong Buy' रेटिंगसह Target Price वाढवण्याचे संकेत आहेत. इथेनॉल मिश्रणाच्या वाढत्या कार्यक्रमामुळे कंपन्यांची विक्री वाढेल, असा अंदाज आहे. मात्र, वाढत्या खर्चासमोर इथेनॉलचे स्थिर दर आणि जागतिक बाजारातील परिस्थिती यांसारखी आव्हाने या आशावादावर किती परिणाम करतील, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.