Sovereign Gold Bond (SGB) 2020-21 Series-VIII मधील गुंतवणूकदारांना 18 मे 2026 रोजी मोठी रक्कम मिळणार आहे. या बाँड्सची मुदतपूर्ती ₹16,012 प्रति युनिट या दराने होणार आहे. नोव्हेंबर 2020 मध्ये ऑनलाइन सबस्क्रायबरसाठी ₹5,127 आणि ऑफलाइनसाठी ₹5,177 प्रति ग्रॅम या दराने हे बाँड्स जारी करण्यात आले होते. पाच वर्षांहून अधिक काळात हा 210% पेक्षा जास्त नफा गुंतवणूकदारांना मिळाला आहे. याशिवाय, या बाँड्सवर वर्षाला 2.5% व्याजही (Interest) मिळाले आहे, जे दर सहा महिन्यांनी दिले जाते.
परंतु, 1 एप्रिल 2026 पासून Sovereign Gold Bonds (SGBs) साठी लागू होणारे नवीन कर नियम (Tax Rules) गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेचा विषय बनले आहेत. यापूर्वी, SGBs च्या मुदतपूर्तीवर मिळणाऱ्या भांडवली नफ्यावर (Capital Gains) सर्व गुंतवणूकदारांना करसवलत (Tax Exemption) मिळत होती. मात्र, आता नवीन नियमांनुसार, केवळ मूळ सबस्क्रायबर (Original Subscribers) जे बाँड्सची पूर्ण 8 वर्षांची मुदत पूर्ण करतील, त्यांनाच ही करसवलत मिळेल. जे गुंतवणूकदार सेकंडरी मार्केटमधून (Secondary Market) हे बाँड्स खरेदी करतील, त्यांना कॅपिटल गेन्स टॅक्स भरावा लागेल. यामध्ये 12 महिन्यांपेक्षा जास्त काळ ठेवलेल्या बाँड्सवर 12.5% (इंडेक्सेशनशिवाय) आणि अल्प मुदतीच्या नफ्यावर लागू आयकर स्लॅबनुसार (Income Tax Slab) टॅक्स लागेल.
गेल्या काही वर्षांत सोन्याच्या (Gold) किमतीत झालेली प्रचंड वाढ SGB 2020-21 Series-VIII च्या या उत्कृष्ट परताव्याचे मुख्य कारण आहे. नोव्हेंबर 2020 मध्ये सोन्याचा भाव सुमारे ₹4,480 ते ₹5,177 प्रति ग्रॅम होता, जो 18 मे 2026 पर्यंत सुमारे ₹15,693 प्रति ग्रॅमपर्यंत वाढला. या वाढीमुळे SGBs भौतिक सोने (Physical Gold) किंवा गोल्ड ईटीएफ (Gold ETFs) पेक्षा अधिक आकर्षक ठरले होते, कारण यावर व्याजही मिळत होते आणि मुदतपूर्तीवर करसवलतही होती.
नवीन कर नियमांमुळे SGBs चा गुंतवणुकीचा पर्याय पूर्वीइतका कर-कार्यक्षम (Tax-efficient) राहिलेला नाही, विशेषतः सेकंडरी मार्केटमध्ये खरेदी करणाऱ्यांसाठी. तरीही, भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions), मध्यवर्ती बँकांची सोन्याची खरेदी आणि रुपयाच्या मूल्यात होणारे चढ-उतार यामुळे सोने 2026 मध्येही एक सुरक्षित गुंतवणूक (Safe-Haven Asset) आणि महागाईविरोधात (Inflation Hedge) एक चांगला पर्याय राहील. पण SGBs मधील गुंतवणुकीचा निर्णय घेताना आता नवीन कर नियमांचा विचार करणे आवश्यक ठरेल.