अनुभव दयाल यांच्या Soach Global ने 'व्हर्च्युअल फूड ग्रेन ॲसेट' (VFGA) ही नवी संकल्पना मांडली आहे. SEBI च्या 'मंथन आयडियाथॉन'मध्ये या मॉडेलला मान्यता मिळाली असून, याद्वारे भविष्यातील पिकांचे टोकनायझेशन करण्याचा प्रस्ताव आहे.
शेती उत्पादनांचे आधुनिक रूप
अनुभव दयाल यांच्या Soach Global ने विकसित केलेले 'व्हर्च्युअल फूड ग्रेन ॲसेट' (VFGA) मॉडेल भविष्यात शेती क्षेत्राला नवी दिशा देऊ शकते. SEBI द्वारे आयोजित 'मंथन आयडियाथॉन'मध्ये या प्रस्तावाची दखल घेण्यात आली आहे. या मॉडेलचा मुख्य उद्देश म्हणजे पिकांच्या भविष्यातील कापणीला डिजिटल स्वरूपात (Tokenized Units) आणणे, जेणेकरून कृषी व्यापारात आधुनिकता येईल.
हे मॉडेल कसे काम करेल?
या संकल्पनेनुसार, शेतकरी किंवा उत्पादक कंपन्या त्यांच्या आगामी पिकांच्या मोबदल्यात डिजिटल युनिट्स जारी करू शकतील. हे युनिट्स गुंतवणूकदारांच्या Demat अकाउंटमध्ये ठेवले जातील. यातील सर्वात महत्त्वाचा फरक म्हणजे, हे केवळ कागदी व्यवहार नसून, मुदत संपल्यानंतर Physical Delivery म्हणजेच प्रत्यक्ष शेती माल उचलण्याची जबाबदारी संबंधित धारकाची असेल.
पारदर्शकता आणि नियमन
प्रकल्पाची विश्वासार्हता वाढवण्यासाठी माती परीक्षण, मानकीकृत इनपुट्स आणि ग्रामपंचायतींची देखरेख अशा बहुस्तरीय तपासणी यंत्रणेचा विचार केला जात आहे. दुग्ध व्यवसायातील मॉडेल्सप्रमाणेच हे संकलन आणि गुणवत्ता तपासणीचे काम केंद्रीय पद्धतीने करण्याचा मानस आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी सावधगिरीचा इशारा
महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, ही सध्या केवळ एक संकल्पना (Conceptual Stage) आहे. Soach Global ही कोणतीही पब्लिकली लिस्टेड कंपनी नाही आणि याचे कोणतेही शेअर्स किंवा ट्रेडिंग टॅकर उपलब्ध नाहीत. हे मॉडेल पूर्णपणे अंमलात आणण्यासाठी नियामक कायदे, लॉजिस्टिक्स आणि कृषी पायाभूत सुविधांमध्ये मोठ्या बदलांची गरज आहे. सध्या हे केवळ शेती क्षेत्रातील एक नाविन्यपूर्ण संशोधन आहे, कोणताही आर्थिक व्यवहार नाही.