सट्टेबाजीचा फुगा फुटला, चांदी गडगडली
अमेरिकन ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेस्सेंट यांनी ज्या तेजीला 'स्पेकुलेटिव्ह ब्लो-ऑफ' म्हणजे सट्टेबाजीचा फुगा म्हटले होते, तो आज फुटल्याचे दिसत आहे. याच कारणामुळे आज भारतीय बाजारात चांदीच्या किमतीत मोठी घसरण झाली. 1.84% नी घसरून ₹258 प्रति ग्रॅमवर पोहोचलेली चांदी, आता ₹2,58,420 प्रति किलोग्रॅमवर व्यवहार करत आहे. या घसरणीमुळे गुंतवणूकदार चिंतेत आहेत.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील पडसाद
ही घसरण केवळ भारतातच मर्यादित नाही. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही स्पॉट सिल्व्हर (Spot Silver) ची किंमत प्रति औंस (Troy Ounce) सुमारे $81.33 पर्यंत खाली आली. याचबरोबर सोने, प्लॅटिनम आणि पॅलॅडियमसारख्या इतर मौल्यवान धातूंवरही दबाव दिसून आला.
अमेरिकन डेटा आणि फेडरल रिझर्व्हचे संकेत
गुंतवणूकदार आता अमेरिकेकडून येणाऱ्या नोकरी आणि महागाईच्या आकडेवारीकडे बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. या आकडेवारीमुळे अमेरिकेची सेंट्रल बँक फेडरल रिझर्व्ह (Federal Reserve) आपल्या व्याजदरांबाबत काय निर्णय घेईल, याचा अंदाज येईल. बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, मार्चमध्ये व्याजदर स्थिर राहण्याची शक्यता आहे, तर वर्षाच्या उत्तरार्धात कपात केली जाऊ शकते. अशा अनिश्चिततेच्या वातावरणात चांदीसारख्या अस्थिर मालमत्तांमध्ये चढ-उतार येणे स्वाभाविक आहे.
इतिहासाची पुनरावृत्ती?
चांदीच्या बाजारात अशा प्रकारच्या 'ब्लो-ऑफ' (Blow-off) टॉप्सची उदाहरणे यापूर्वी 1980 आणि 2011 मध्येही पाहायला मिळाली होती, जिथे किमती प्रचंड वाढल्यानंतर अचानक कोसळल्या होत्या. आजची घसरण देखील मागील सट्टेबाजीच्या अतिरेकावर एक 'रिॲलिटी चेक' मानला जात आहे.
पुढील दिशा काय?
सध्याच्या घसरणीनंतरही काही विश्लेषकांचे मत आहे की, औद्योगिक मागणी (Industrial Demand), विशेषतः सोलर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रातून, चांदीसाठी एक आधार देत राहील. 2026 पर्यंत चांदी $100 ते $120 प्रति औंसच्या दरम्यान राहू शकते, असे काही तज्ज्ञांचे मत आहे. मात्र, बाजारातील अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे, कारण गुंतवणूकदार अमेरिकेच्या आर्थिक स्थिती आणि फेडरल रिझर्व्हच्या धोरणांवर लक्ष ठेवून असतील.