चांदीच्या भावात मोठी उसळी! टॅरिफ आणि तणावाच्या भीतीमुळे गुंतवणूकदार धावले सुरक्षित आश्रयाकडे

टॅरिफ आणि तणावाचा चांदीवर परिणाम

जागतिक बाजारात तणावाचे वातावरण असताना, २३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी चांदीच्या (Silver) किमतीत मोठी उसळी पाहायला मिळाली. वाढत्या आंतरराष्ट्रीय टॅरिफ वाद आणि भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे गुंतवणूकदार 'सुरक्षित आश्रय' (Safe Haven) असलेल्या मालमत्तांकडे वळले, ज्याचा थेट परिणाम चांदीच्या भावावर झाला. अमेरिकन डॉलरच्या घसरणीने या तेजीला आणखी बळ दिले.

या दिवशी चांदीच्या भावात अंदाजे 5.33% ची वाढ झाली, ज्यामुळे भाव प्रति किलोग्रॅम ₹266,290 पर्यंत पोहोचला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयानंतर जागतिक टॅरिफ 15% पर्यंत वाढवण्याच्या घोषणेने बाजारात अनिश्चितता निर्माण केली आहे. या संरक्षणवादी धोरणामुळे चांदीला 'सुरक्षित गुंतवणूक' म्हणून अधिक महत्त्व प्राप्त झाले.

त्याचबरोबर, अमेरिकन डॉलर निर्देशांक (Dollar Index - DXY) 97.50 च्या खाली घसरला. डॉलर कमकुवत झाल्यास, इतर चलनांमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी चांदी स्वस्त होते, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय मागणी वाढते. अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावासारख्या भू-राजकीय घटनांनीही सुरक्षित मालमत्तांची मागणी वाढवली.

विश्लेषकांचे मत आणि पुढील दिशा

सध्याची चांदीची वाढ ही जागतिक आर्थिक धोरणांमधील बदलांच्या पार्श्वभूमीवर होत आहे. टॅरिफची चिंता आणि भू-राजकीय धोके हे तात्काळ कारण असले तरी, भविष्यात फेडरल रिझर्व्हचे (Federal Reserve) धोरण आणि औद्योगिक मागणी यावर चांदीचे भाव ठरणार आहेत.

या दिवशी सोन्याचे भाव प्रति 10 ग्रॅम ₹158,410 च्या आसपास होते. मात्र, चांदीची किंमत सोन्यापेक्षा अधिक अस्थिर असते, कारण चांदीचा उपयोग 'सुरक्षित गुंतवणूक' म्हणून तसेच इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सौर ऊर्जा क्षेत्रासारख्या औद्योगिक उत्पादनांमध्येही होतो.

फेडरल रिझर्व्हच्या 2026 मधील मौद्रिक धोरणाबद्दलच्या अपेक्षाही महत्त्वाच्या आहेत. व्याजदर कपातीची शक्यता (जी चांदीसारख्या मालमत्तांना फायदेशीर ठरते) वर्तवली जात आहे. जानेवारीच्या FOMC बैठकीच्या इतिवृत्तातून धोरणकर्त्यांमधील मतभेद दिसून आले, ज्यामुळे 3.5%-3.75% च्या सध्याच्या फेडरल फंड दरात कधी आणि किती कपात होईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.

गुंतवणूकदारांसाठी Nippon India Silver ETF, ICICI Prudential Silver ETF आणि HDFC Silver ETF सारखे सिल्व्हर ईटीएफ (ETF) पर्याय उपलब्ध आहेत.

संभाव्य धोके आणि करेक्शनची शक्यता

सध्याची तेजी ही बऱ्याच अंशी टॅरिफ आणि भू-राजकीय तणावावर आधारित आहे. जर या तणावामध्ये घट झाली किंवा तोडगा निघाला, तर बाजारात अचानक करेक्शन (Correction) येण्याची शक्यता आहे. चांदीच्या भावात १ फेब्रुवारी रोजी ₹3.50 लाख/किलो वरून १८ फेब्रुवारीपर्यंत ₹2.55 लाख/किलो पर्यंत मोठी घसरण दिसून आली होती, जी याच्या अस्थिर स्वरूपाचे उदाहरण आहे.

सोन्यापेक्षा चांदीचे मार्केट लहान असल्याने ती अधिक तीव्र चढ-उतारांना बळी पडते. AI आणि स्वच्छ ऊर्जा क्षेत्रासारख्या उद्योगांवरील अवलंबित्व हेदेखील एक आव्हान आहे. जागतिक अर्थव्यवस्थेत मंदी आल्यास किंवा विशिष्ट उद्योगांची मागणी कमी झाल्यास, चांदीच्या भावावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.

भविष्यातील अंदाज

2026 साठी चांदीच्या भावाबाबत विश्लेषकांमध्ये संमिश्र मतं आहेत. जे.पी. मॉर्गन (JP Morgan) च्या अंदाजानुसार, पुरवठा कमी आणि मागणी जास्त असल्याने चांदीचा सरासरी भाव $81 प्रति औंस आणि वर्षाच्या चौथ्या तिमाहीत $85/औंस पर्यंत जाऊ शकतो. एका रॉयटर्स पोलनुसार, हा आकडा $79.50/औंस च्या आसपास आहे. बँक ऑफ अमेरिका (Bank of America) च्या मते, औद्योगिक मागणीमुळे सरासरी भाव $56.25 आणि उच्चांक $65/औंस पर्यंत जाऊ शकतो. काही तज्ञांच्या मते, पुरवठ्यातील तूट आणि वाढत्या औद्योगिक मागणीमुळे 2028 पर्यंत चांदी $100/औंस पेक्षा जास्त आणि काही जण $175+ किंवा $200-$375 पर्यंतही जाऊ शकते.

मात्र, हे अंदाज व्यक्त करताना चांदीच्या अंगभूत अस्थिरतेचा आणि अचानक घसरण होण्याच्या शक्यतेचाही उल्लेख केला जात आहे. त्यामुळे, अमेरिकेची व्यापार धोरणे, भू-राजकीय स्थिरता आणि फेडरल रिझर्व्हचे धोरण यावर लक्ष ठेवूनच पुढील वाटचाल निश्चित होईल.