Whalesbook
डॉलरमधील घसरण आणि भू-राजकीय घडामोडींमुळे चांदीला झळाळी
गेल्या काही दिवसांपासून जागतिक बाजारात सुरू असलेल्या घडामोडींचा परिणाम आज चांदीच्या दरांवर स्पष्टपणे दिसला. भू-राजकीय तणाव निवळण्याच्या संकेतांमुळे आणि अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत इतर चलनांच्या वाढलेल्या किमतींमुळे (Dollar Weakness) चांदीच्या दरात मोठी तेजी आली. आंतरराष्ट्रीय बाजारात (COMEX) स्पॉट सिल्व्हर $89 प्रति औंसपर्यंत पोहोचला, जो काही दिवसांपूर्वी $80 च्या खाली गेला होता.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्याकडून लष्करी कारवाई लवकरच पूर्ण होण्याचे संकेत मिळाल्याने आणि तेलावरील निर्बंधांमध्ये काही सूट मिळण्याची शक्यता असल्याने बाजारातील चिंता कमी झाली. यामुळे डॉलरची मागणी घटली आणि चांदीसारख्या वस्तू अधिक आकर्षक बनल्या.
चांदीची अस्थिरता आणि औद्योगिक मागणी
चांदीचे दर हे भू-राजकीय स्थिरता आणि डॉलरच्या निर्देशांकावर (Dollar Index) मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असतात. मध्यपूर्वेतील तणाव वाढल्यास ऐतिहासिकदृष्ट्या चांदीच्या दरात सोन्यापेक्षा जास्त वाढ दिसून आली आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या उत्तरार्धात तणाव शिगेला पोहोचला असताना चांदीच्या दरात जवळपास 9% ची वाढ झाली होती.
मात्र, चांदी अधिक अस्थिर (Volatile) असल्याने तणाव निवळताच दरात वेगाने घसरणही होऊ शकते. मार्चच्या सुरुवातीला चांदीच्या दरात मोठे चढउतार दिसून आले होते. औद्योगिक क्षेत्रात, विशेषतः सौर ऊर्जा (Solar Energy) आणि इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योगात चांदीचा वापर मोठ्या प्रमाणावर होतो, ज्यामुळे मागणीला आधार मिळतो.
भारतीय ईटीएफची (ETF) मजबूत कामगिरी
भारतातही चांदी ईटीएफने (Silver ETF) 2026 च्या सुरुवातीला उत्कृष्ट कामगिरी केली आहे. काही फंडांनी वर्षाच्या पहिल्या 20 दिवसांतच 25% पेक्षा जास्त परतावा दिला आहे. Nippon India Silver ETF मालमत्तेच्या बाबतीत आघाडीवर आहे, तर Axis Silver ETF ने 10 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत 144.54% चा मजबूत 1 वर्षाचा परतावा नोंदवला आहे.
विश्लेषकांची संमिश्र मते आणि भविष्यातील धोके
सध्याच्या तेजीनंतरही विश्लेषकांमध्ये चांदीच्या भविष्यातील दरांबद्दल मतभेद आहेत. काहीजण 2026 साठी सरासरी दर $81 च्या आसपास राहण्याचा अंदाज वर्तवत आहेत, तर Citigroup ने मार्च 2026 पर्यंत दर $100 पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज लावला आहे.
पुढील काळात अमेरिकेतील महागाईचा डेटा (US Inflation Data) महत्त्वाचा ठरेल. जर महागाई वाढलेली राहिली, तर फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर कपातीचा निर्णय पुढे ढकलू शकते, ज्यामुळे चांदीसारख्या न देणाऱ्या मालमत्ता (Non-yielding Assets) कमी आकर्षक वाटू शकतात आणि दरांवर दबाव येऊ शकतो. तसेच, बाजारात नफा वसुलीचा (Profit Taking) धोकाही आहे. 30 जानेवारी 2026 रोजी चांदीचे दर $110 च्या वर असताना जवळपास 13% ची घसरण झाली होती.
पुरवठ्यातील चिंता आणि पुढील दिशा
COMEX वर चांदीच्या साठ्यात (Inventories) घट होत असल्याने पुरवठ्याच्या समस्या निर्माण होण्याची शक्यता आहे. मात्र, मागणी वाढल्यास दरात मोठी वाढ दिसू शकते, परंतु हा एक सट्टा (Speculative) धोका आहे.
एकंदरीत, चांदीच्या दरांची पुढील दिशा भू-राजकीय शांतता आणि अमेरिकन आर्थिक आकडेवारीवर अवलंबून असेल. गुंतवणूकदार व्याजदरांबाबत फेडरल रिझर्व्हच्या भूमिकेचे संकेत देणाऱ्या महागाई डेटाची आतुरतेने वाट पाहत आहेत.