बाजारातील अस्थिरता आणि रिकव्हरी
2 फेब्रुवारी 2026 पर्यंत ₹4,20,000 प्रति किलोग्रॅमवरून ₹2,65,000 पर्यंत कोसळलेल्या चांदीच्या भावात आज, 3 फेब्रुवारी 2026 रोजी, जबरदस्त तेजी आली. ही अनपेक्षित उसळी बाजारातील अस्थिरता दर्शवते, जिथे मोठे नुकसान भरून काढले गेले.
मार्जिन वाढ आणि जागतिक संकेतांचा परिणाम
या तीव्र घसरणीमागे शिकागो मर्केंटाईल एक्सचेंज (CME) चे निर्णय कारणीभूत ठरले. जानेवारी 2026 च्या उत्तरार्धात, CME ने सिल्व्हर फ्युचर्ससाठी मार्जिनची रक्कम 15% पेक्षा जास्त वाढवली. यामुळे ट्रेडर्सना आपली पोझिशन्स लिक्विडेट (liquidate) करावी लागली, ज्यामुळे विक्रीचा भडका उडाला. यासोबतच, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या (US Federal Reserve) संभाव्य व्याजदर वाढीच्या शक्यतेमुळे आणि जागतिक बाजारातील वाढत्या 'रिस्क अव्हर्जन' (risk aversion) मुळे गुंतवणूकदारांनी 'रिस्की' मालमत्तांमधून पैसे काढले.
औद्योगिक मागणी आणि पुरवठ्याचा आधार
मात्र, चांदीच्या पुनर्प्राप्तीमागे (recovery) काही ठोस कारणे आहेत. चांदीचा वापर मौल्यवान धातू म्हणून करण्यासोबतच, तिचे औद्योगिक महत्त्व मोठे आहे. जागतिक सिल्व्हर मागणीपैकी सुमारे 50-55% मागणी सौर ऊर्जा, इलेक्ट्रॉनिक्स, ऑटोमोबाईल्स आणि इलेक्ट्रिकल उपकरणांसारख्या क्षेत्रातून येते. विशेषतः, सौर पॅनेल, इलेक्ट्रिक वाहने (EVs), संरक्षण उपकरणे आणि डेटा सेंटर्समध्ये वाढत्या वापरामुळे मागणी मजबूत आहे. बाजारातील विश्लेषकांच्या मते, सध्याच्या मागणी आणि पुरवठ्यामध्ये (supply-demand) मोठी तफावत (deficit) आहे, ज्यामुळे किमतींना आधार मिळत आहे.
फ्युचर्स मार्केटमध्ये जलद हालचाल
फ्युचर्स मार्केटमध्ये (futures market) हा बदल स्पष्टपणे दिसून आला. केवळ 12 तासांच्या कालावधीत, सिल्व्हर फ्युचर्स 20% पेक्षा जास्त वाढले. COMEX फ्युचर्सने 3 फेब्रुवारी 2026 रोजी दिवसातील उच्चांक $85 प्रति औंस गाठला, जो एका दिवसापूर्वी $71 च्या आसपास होता. स्पॉट मार्केटमधील 8% ची वाढ आणि फ्युचर्स मार्केटमधील ही जलद गती दर्शवते की बाजारातील सहभागी (participants) मागणी आणि पुरवठ्याच्या समस्यांकडे लक्ष देत आहेत.