बाजारात हाहाकारानंतर चांदीची जोरदार रिकव्हरी
अमेरिकेतील Comex मार्केटमध्ये आज चांदीच्या भावात मोठी तेजी दिसून आली. कालच्या दिवसात 4.27% ची वाढ होऊन चांदी $86.85 प्रति औंसवर पोहोचली. काही दिवसांपूर्वीच चांदीच्या किमतींनी सुमारे 45% ची मोठी घसरण अनुभवली होती. ही घसरण इतकी तीव्र होती की काही दिवसांतच चांदी 40% पर्यंत कोसळली होती आणि $71 च्या नीचांकी पातळीवर पोहोचली होती. जानेवारीच्या अखेरीस एकाच दिवसात 36% ची घसरण झाली होती, जी 1980 नंतरची सर्वात मोठी घट होती.
भारतातील MCX मार्केटमध्ये मात्र चित्र थोडे वेगळे होते. मंगळवारी MCX वर चांदी 0.38% घसरून ₹2,67,000 प्रति किलोग्रॅमवर बंद झाली. मात्र, आज ₹2,80,000 च्या आसपास भाव सुधारला आहे. या फरकाचे मुख्य कारण चलन दर आणि स्थानिक बाजारातील परिस्थिती असल्याचे सांगितले जात आहे. 4 फेब्रुवारी रोजी भारतीय रुपया डॉलरच्या तुलनेत 0.17% घसरून 90.2680 च्या पातळीवर होता.
भू-राजकीय तणाव आणि मागणीचा प्रभाव
सध्या भू-राजकीय तणाव कमी होण्याची चिन्हे दिसत असली तरी, मागणी आणि पुरवठ्यातील तूट अजूनही कायम आहे. यामुळे बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली आहे. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या संभाव्य नवीन अध्यक्षांच्या (Chair) भूमिकेमुळेही बाजारात चर्चा सुरू आहे. त्यांची नियुक्ती 'हॉकिश' (hawkish) असल्याचे मानले जात आहे, याचा अर्थ ते व्याजदर वाढवण्यावर आणि कठोर आर्थिक धोरणे अवलंबण्यावर भर देऊ शकतात. सामान्यतः, डॉलर मजबूत झाल्यास आणि व्याजदर वाढल्यास चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंवर दबाव येतो.
विश्लेषकांचे मत आणि भविष्यातील अंदाज
नुकत्याच झालेल्या मोठ्या घसरणीमागे काही मोठे बँकर्स त्यांच्या शॉर्ट पोझिशन्स (short positions) विकून मार्केटला 'रेस्क्यू' करत होते, असा अंदाज काही विश्लेषक व्यक्त करत आहेत. फेडरल रिझर्व्हच्या हॉकिश नियुक्तीमुळे डॉलर मजबूत होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे चांदीवर तात्पुरता दबाव येऊ शकतो. तरीही, चांदीची सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून असलेली मागणी (safe-haven appeal) आणि औद्योगिक क्षेत्रातील वाढती मागणी (विशेषतः AI, सोलर पॅनेल आणि इलेक्ट्रिक वाहने) यामुळे भविष्यात भाव तेजीत राहण्याची शक्यता आहे.
2026 साठी विश्लेषकांचे अंदाज वेगवेगळे आहेत. गोल्डमन सॅक्सने $75-$85 ची रेंज अपेक्षित धरली आहे, तर ट्रेडिंग इकॉनॉमिक्सने $94.88 चा अंदाज वर्तवला आहे. काही तज्ञांच्या मते, चांदी $100 किंवा $150 पर्यंतही जाऊ शकते. सध्याच्या अस्थिर परिस्थितीत, गुंतवणूकदारांना $72-$87 च्या रेंजमध्ये 'डिप्सवर खरेदी आणि रॅलीजवर विक्री' (buy on dips, sell on rallies) या धोरणाचा सल्ला दिला जात आहे. दीर्घकाळात, औद्योगिक मागणी आणि पुरवठ्यातील तूट यामुळे चांदीच्या भावात वाढ होण्याची शक्यता कायम आहे.