चांदीच्या दरात **0.52%** वाढ! पण भू-राजकीय तणाव आणि मागणीची चिंता कायम

चांदीचे भाव का वाढले? महागाईची भीती कमी!

आज, 15 एप्रिल 2026 रोजी चांदीचे भाव 0.52% ने वाढून ₹254 प्रति ग्रॅम आणि ₹254,390 प्रति किलोग्रॅम पर्यंत पोहोचले. जागतिक बाजारात तणाव कमी झाल्याने हा दिलासा मिळाला. ब्रेंट क्रूड (Brent Crude) तेल सुमारे $95 प्रति बॅरल आणि डब्ल्यूटीआय (WTI) क्रूड $91 च्या आसपास असल्याने महागाईच्या चिंता कमी झाल्या. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संभाव्य राजनैतिक चर्चांमधून (Diplomatic Talks) तणाव निवळण्याची आशा निर्माण झाली आहे. गेल्या महिन्यात अमेरिकन डॉलर इंडेक्स (DXY) कमजोर झाल्याने चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंना आंतरराष्ट्रीय खरेदीदारांसाठी अधिक आकर्षक बनवले आहे. स्पॉट चांदी (Spot Silver) सुमारे $79.87 प्रति औंस व्यवहार करत होती, जी सोन्यापेक्षा (Gold) चांगली कामगिरी होती.

चांदीचे दुहेरी महत्त्व: सुरक्षित गुंतवणूक आणि औद्योगिक गरज

चांदीच्या दरातील चढ-उतार तिची 'सुरक्षित गुंतवणूक' (Safe Haven) आणि 'औद्योगिक गरज' (Industrial Commodity) अशी दुहेरी भूमिका दर्शवतात. अमेरिका-इराण संबंधांमधील सुधारणा आणि डॉलरची घसरण यामुळे तात्काळ आधार मिळाला असला तरी, इतर घटक बाजारावर परिणाम करत आहेत. मार्च 2026 मध्ये भारतातील महागाई (Inflation) किंचित वाढून 3.4% झाली आहे. जागतिक कमोडिटी किमती आणि चलनातील बदल यामुळे FY2026 साठी महागाई 4.5% पर्यंत जाण्याचा अंदाज आहे. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने (Federal Reserve) 'थांबा आणि पाहा' (Wait-and-See) धोरण अवलंबल्याने, कठोर आर्थिक धोरणांच्या (Monetary Tightening) अपेक्षा कमी झाल्या आहेत, ज्यामुळे मौल्यवान धातूंना आधार मिळत आहे. भारतात, चांदी-संबंधित ईटीएफ्सनी (Silver-linked ETFs) चांगली कामगिरी केली आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांचा चांदीमध्ये वाढता रस दिसून येत आहे.

भू-राजकीय धोके आणि मागणीची चिंता कायम

आजच्या वाढीनंतरही, सध्याच्या किमती टिकून राहण्याबद्दल शंका निर्माण करणारे मोठे धोके कायम आहेत. 13 एप्रिल 2026 रोजी अमेरिकेने होर्मुझ सामुद्रधुनीची (Strait of Hormuz) नाकेबंदी (Naval Blockade) सुरू केली आहे, ज्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याला (Energy Supplies) आणि शिपिंगला (Shipping) धोका निर्माण झाला आहे. राजनैतिक चर्चा अपेक्षित असल्या तरी, पूर्वीच्या वाटाघाटी अयशस्वी ठरल्या आहेत आणि इराणने पुरवठा निलंबित करण्याचा विचार केल्यास परिस्थिती आणखी नाजूक होऊ शकते. चांदीची मोठी औद्योगिक मागणी (Industrial Demand), जी जागतिक वापराच्या 50-59% आहे, भू-राजकीय संकटांमुळे येणाऱ्या आर्थिक अनिश्चिततेसाठी (Economic Uncertainty) तिला असुरक्षित बनवते. ऐतिहासिकदृष्ट्या, अशा संघर्षांमुळे किमतीत मोठी उलथापालथ झाली आहे; जानेवारी 2026 च्या उच्चांकावरून मार्चपर्यंत चांदीच्या किमतीत सुमारे 50% घट झाली होती. भारतातील नियामक वातावरणही (Regulatory Environment) आव्हानात्मक आहे; चांदीच्या दागिन्यांवरील आयात निर्बंध (31 मार्च 2026 पर्यंत) देशांतर्गत चांदीच्या पुरवठ्यावर परिणाम करू शकतात, जरी 2025 मध्ये व्यापक आयात शुल्क कमी करण्यात आले होते. होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणाव थेट तेलाच्या पुरवठ्याला धोका पोहोचवू शकतो, ज्यामुळे महागाईची भीती पुन्हा वाढू शकते आणि मध्यवर्ती बँकांना (Central Banks) कठोर धोरणे अवलंबण्यास प्रवृत्त करू शकते, जे चांदीच्या वाढीसाठी हानिकारक ठरू शकते.

पुढील वाटचाल: जोखमींच्या गर्दीत मर्यादित पातळीवर व्यवहार अपेक्षित

चांदीच्या भविष्याबद्दल विश्लेषकांमध्ये संमिश्र मत आहे. इंडसइंड सिक्युरिटीजचे (Indusind Securities) जिगर त्रिवेदी (Jigar Trivedi) आंतरराष्ट्रीय सकारात्मक भावनांच्या (International Sentiment) आधारावर MCX चांदी मे फ्युचर्स (MCX Silver May futures) ₹257,500 प्रति किलोग्रॅम पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता वर्तवतात. तथापि, बहुतेक विश्लेषकांना मर्यादित पातळीवर व्यवहार (Range-bound trading) अपेक्षित आहे. अल्पकालीन दिशा पश्चिम आशियाई संघर्षातील घडामोडी आणि जागतिक मौद्रिक धोरणांच्या (Monetary Policy) अपेक्षांमधील बदलांवर अवलंबून असेल. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून 2026 पर्यंत व्याजदर स्थिर ठेवण्याची अपेक्षा आहे, आणि महागाई तसेच ऊर्जा किमतींच्या स्थिरतेनुसार 2027 पर्यंत दर कपातीला (Rate Cuts) विलंब होऊ शकतो. चांदीची अंगभूत अस्थिरता (Volatility) लक्षात घेता, जोखीम व्यवस्थापन (Risk Management) महत्त्वाचे आहे; दीर्घकालीन, वैविध्यपूर्ण पोर्टफोलिओसाठी (Diversified Portfolios) ही घसरण खरेदीची संधी ठरू शकते.