जागतिक बाजारात हाहाकार, भारतातही पडझड
जागतिक बाजारातील जोरदार विक्रीमुळे (sell-off) भारतीय बाजारातही चांदीच्या किमतींना मोठा धक्का बसला. आज 1 किलो चांदीचा भाव ₹12,020 ने घसरून ₹234,850 वर स्थिरावला. ही 4.87% ची मोठी घट आहे. COMEX वर चांदीचे फ्युचर्स (futures) सुरुवातीला 9.6% नी घसरून $64.1 प्रति औंसपर्यंत पोहोचले होते, परंतु नंतर ते $70 च्या वर गेले. हा 1980 नंतरचा चांदीच्या किमतीतील सर्वात मोठा आणि वेगवान कोसळलेला टप्पा मानला जात आहे.
सट्टेबाजीचे पोझिशन्स (Speculative Positions) मोकळे
गेल्या महिन्यात, जानेवारीत, चांदीच्या किमतींनी विक्रमी उच्चांक गाठला होता. यामागे चीनकडून झालेली मोठी खरेदी, भू-राजकीय तणाव (geopolitical tensions) आणि फेडरल रिझर्व्हच्या (Federal Reserve) धोरणांविषयीची चिंता कारणीभूत होती. मात्र, अमेरिकेचा डॉलर मजबूत झाल्याने आणि फेडरल रिझर्व्हमध्ये केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांची नियुक्ती झाल्याने बाजारातील भावना (sentiment) अचानक बदलली. यामुळे गुंतवणूकदारांनी लावलेले मोठे सट्टेबाजीचे पोझिशन्स (speculative positions) वेगाने विकण्यास सुरुवात केली, ज्यामुळे किमती कोसळल्या.
भारतातील मागणीवर जागतिक बाजाराचा परिणाम
भारतात, विशेषतः सणासुदीच्या आणि लग्नसराईच्या काळात चांदीला नेहमीच चांगली मागणी असते. ज्वेलर्स आणि रिटेलर्सकडून (jewelers and retailers) मोठी खरेदी केली जाते. तसेच, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि नवीकरणीय ऊर्जा (renewable energy) क्षेत्रांसाठी चांदी एक महत्त्वाचे औद्योगिक धातू (industrial commodity) आहे. मात्र, या सर्व देशांतर्गत मागणीच्या (domestic demand) कारणांना जागतिक बाजारातील या मोठ्या घसरणीने मागे टाकले. आजच्या घसरणीमुळे चांदीने या वर्षातील (year-to-date) सर्व नफा गमावला आहे. जानेवारी 29 च्या उच्चांकावरून चांदी 40% पेक्षा जास्त घसरली आहे, जी मागील दशकांमध्ये कधीही न पाहिलेली अस्थिरता दर्शवते.