दरातील उलथापालथीचे मुख्य कारण
मागील काही आठवड्यांपासून विक्रमी उच्चांक गाठल्यानंतर, चांदीच्या किमतीत आज मोठी घसरण झाली. $73 प्रति औंसचा नीचांक गाठल्यानंतर, चांदी $75.50 वर स्थिरावली, जी मागील दिवसाच्या तुलनेत 2.88% नी कमी आहे. MCX वरील चांदी फ्युचर्समध्येही 0.13% नी घसरण होऊन तो ₹2,40,201 प्रति किलोग्रॅमवर बंद झाला.
जागतिक संकेत आणि विश्लेषकांचे मत
सध्याच्या घसरणीमुळे २०२६ मध्ये चांदीचे नवे उच्चांक गाठणे कठीण असल्याचे संकेत मिळत आहेत. विश्लेषकांच्या मते, जागतिक स्तरावर व्याजदर (Interest Rates) अजूनही उच्च पातळीवर असणे आणि शेअर बाजारात (Equity Markets) टिकून असलेली तेजी हे चांदीसाठी मोठे अडथळे आहेत. याशिवाय, गुंतवणूकदारांकडून नफावसुली (Profit-taking) हे देखील एक कारण मानले जात आहे, कारण मागील काही काळात चांदीच्या दरात मोठी तेजी आली होती.
मागणीतील सातत्य आणि पुरवठ्याची चिंता
अडथळे असूनही, चांदीची औद्योगिक मागणी (Industrial Demand) मजबूत स्थितीत आहे. सौर ऊर्जा (Solar) आणि इलेक्ट्रॉनिक्स (Electronics) उद्योगातून चांदीला मोठी मागणी आहे. 'द सिल्व्हर इन्स्टिट्यूट'च्या अंदाजानुसार, पुढील वर्षीही औद्योगिक वापरासाठी चांदीची मागणी टिकून राहण्याची अपेक्षा आहे. जागतिक स्तरावर चांदीचा पुरवठा (Supply) कमी राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे किमतींना आधार मिळू शकतो.
सोन्या-चांदीचे गुणोत्तर आणि बाजारपेठेतील तूट
सोनं आणि चांदीच्या दरातील गुणोत्तर (Gold-to-Silver Ratio) सध्या 92:1 च्या आसपास आहे, जे ऐतिहासिकदृष्ट्या चांदी स्वस्त असल्याचे सूचित करते. यामुळे भविष्यात चांदीच्या किमतीत वाढ होण्याची शक्यता वाढते. विशेष म्हणजे, जागतिक चांदी बाजार सलग सहाव्या वर्षीही तुटीत (Deficit) राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे किमतींवर दबाव राहील.
जोखमीचे घटक आणि संभाव्य घसरण
उच्च व्याजदर आणि मजबूत शेअर बाजारामुळे गुंतवणूकदार चांदीसारख्या नॉन-यील्डिंग मालमत्तांमधून पैसे काढून इतर ठिकाणी गुंतवू शकतात. आर्थिक मंदिमुळे (Economic Slowdown) औद्योगिक मागणी घटण्याचा धोका आहे. तसेच, तंत्रज्ञानातील बदलांमुळे काही उपकरणांमध्ये कमी चांदीचा वापर होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे मागणीवर दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतो.
पुढील वाटचाल: स्थिरता की तेजी?
सध्याचे संकेत पाहता, चांदीच्या किमतीत लगेच मोठी तेजी येण्याची शक्यता कमी आहे. बाजारात काही काळ स्थिरता (Consolidation) राहण्याची शक्यता आहे. मात्र, पुरवठा आणि मागणीतील तूट तसेच औद्योगिक मागणीमुळे चांदीला आधार मिळेल, असा विश्लेषकांचा अंदाज आहे. संभाव्य सपोर्ट पातळी $69-$70 च्या दरम्यान आणि रेझिस्टन्स पातळी $82-$84 च्या दरम्यान असू शकते. काही तज्ञांच्या मते, २०२६ मध्ये चांदीचा भाव सरासरी $81 प्रति औंस किंवा त्याहून अधिक राहू शकतो.