चांदी कोसळली! डॉलरच्या तुफानी तेजीमुळे गुंतवणूकदारांना मोठा फटका

चांदीच्या किमतीत मोठी घसरण का झाली?

गेल्या काही दिवसांपासून चांदीमध्ये जी तुफानी तेजी दिसून येत होती, ती आता अचानक संपुष्टात आली आहे. यामागे दोन मुख्य कारणे आहेत. पहिले म्हणजे, ज्या गुंतवणूकदारांनी चांदीच्या किमती वाढल्यावर मोठ्या प्रमाणात खरेदी केली होती, त्यांनी आता नफा कमावण्यासाठी विक्री (Profit-taking) करण्यास सुरुवात केली आहे. दुसरे आणि सर्वात महत्त्वाचे कारण म्हणजे अमेरिकन डॉलरची (US Dollar) वाढलेली ताकद.

डॉलरच्या वाढीचा चांदीवर परिणाम

जेव्हा डॉलर मजबूत होतो, तेव्हा डॉलर-denominated वस्तू, जसे की चांदी, इतर देशांतील खरेदीदारांसाठी महाग होतात. यामुळे त्यांची मागणी कमी होते. अमेरिकन डॉलर इंडेक्स (DXY) सध्या 104.2 च्या आसपास फिरत आहे, जो डॉलरची मजबूती दर्शवतो. भू-राजकीय तणावामुळे (Geopolitical Tensions) जी चांदीकडे सुरक्षित आश्रयस्थान (Safe-haven) म्हणून बघितले जात होते, त्या मागणीवर डॉलरच्या मजबूत स्थितीमुळे मात केली आहे.

इतर मौल्यवान धातू आणि खाण कंपन्यांची कामगिरी

चांदीच्या घसरणीचा परिणाम इतर मौल्यवान धातूंवरही दिसून येत आहे. सोने (Gold) मात्र तुलनेने मजबूत स्थितीत आहे आणि $2,115 प्रति औंस च्या आसपास व्यवहार करत आहे. मात्र, प्लॅटिनम (Platinum) $945 प्रति औंस च्या आसपास संघर्ष करत आहे. विशेष म्हणजे, फर्स्ट मॅजेस्टिक सिल्व्हर (AG) सारख्या मोठ्या चांदी खाण कंपन्यांचे शेअर्स 4.5% आणि हेकला मायनिंग (HL) 3.2% ने घसरले आहेत. यावरून असे दिसून येते की बाजारात चांदीच्या किमतीत झालेली ही तेजी टिकाऊ नसल्याचा अंदाज गुंतवणूकदारांना आहे.

तज्ञांचे विश्लेषण आणि पुढील शक्यता

अनेक तज्ञांचे मत आहे की चांदीमध्ये झालेली ही वाढ मुख्यत्वे बातम्यांवर आधारित (headline-driven) होती आणि तिला मूलभूत कारणांचा आधार नव्हता. डॉलरची सततची मजबूती चांदीच्या वाढीसाठी एक मोठा अडथळा ठरू शकते. जर मध्य पूर्वेतील तणाव कमी झाला, तर डॉलरचा प्रभाव चांदीच्या किमती आणखी खाली आणू शकतो.

iShares Silver Trust (SLV) सारख्या ETF मध्ये सुमारे $10.5 अब्ज ची गुंतवणूक दर्शवते की गुंतवणूकदारांचा रस अजूनही आहे, परंतु सध्याची किंमत घसरण त्यांच्या विश्वासाला तडा देत आहे. पुढील काळात चांदीच्या किमतीत अस्थिरता (Volatility) राहण्याची शक्यता आहे, जी भू-राजकीय घडामोडी आणि डॉलरच्या हालचालींवर अवलंबून असेल. औद्योगिक मागणी (Industrial Demand) दीर्घकाळात आधार देऊ शकते, परंतु सध्याच्या मॅक्रो-इकॉनॉमिक (Macro-economic) परिस्थितीमुळे ती पुरेशी ठरणार नाही.