Whalesbook
जागतिक बाजारातील त्सुनामीचा फटका
शुक्रवारी, 30 जानेवारी 2026 रोजी जागतिक सिल्व्हरच्या किमतीत तब्बल 37% ची ऐतिहासिक घसरण झाली. एकाच दिवसात सिल्व्हर $120 च्या वरून थेट $80 च्या आसपास आले. या अभूतपूर्व पडझडीमुळे जगातील अनेक कमोडिटी मार्केट हादरले, ज्याचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर झाला. विशेषतः सिल्व्हरशी संबंधित ईटीएफ (ETF) मध्ये मोठी बिकवाली सुरू झाली.
Nippon AMC Silver ETF चा गेम प्लॅन फेल
या बाजारातील त्सुनामीचा सर्वात मोठा फटका Nippon AMC Silver ETF ला बसला. NSE MTF वर हा ETF सर्वाधिक लेव्हरेज्ड (Leveraged) स्थितीत होता, ज्याची नेट पोझिशन्स ₹1,748.3 कोटी इतकी होती. डिसेंबर 2025 पासून हा लेव्हरेज अनेक पटींनी वाढला होता. सिल्व्हरच्या किमतीत अचानक मोठी घसरण झाल्याने या लेव्हरेज्ड पोझिशन्सची झपाट्याने विक्री (Unwind) झाली, ज्यामुळे ETF मध्ये 12% पेक्षा जास्त घसरण झाली, तर इतर सिल्व्हर ईटीएफ्स 9% ते 15% पर्यंत घसरले.
मेटल कंपन्यांचे ₹2 लाख कोटींचे नुकसान
सिल्व्हरमधील या पडझडीचा परिणाम भारतीय मेटल कंपन्यांवरही झाला. Vedanta, Hindustan Zinc, Hindustan Copper, Hindalco Industries आणि NALCO सारख्या प्रमुख कंपन्यांचे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) शुक्रवार आणि रविवार (युनियन बजेटचा दिवस) अशा दोन दिवसांत अंदाजे ₹2 लाख कोटींनी घटले. Vedanta चे मार्केट कॅप साधारणपणे ₹2.56 लाख कोटी होते, तर Hindustan Zinc चे ते ₹2.41 लाख कोटी ते ₹2.69 लाख कोटी दरम्यान होते. या सगळ्याचे कारण म्हणजे जागतिक पातळीवर सिल्व्हरमध्ये झालेली प्रचंड बिकवाली.
डॉलरचा सुपरसॉवर आणि फेड चे नवे अध्यक्ष
या मार्केट क्रॅशमागे अमेरिकन डॉलर (US Dollar) चे मजबूत होणे हे एक प्रमुख कारण होते. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केविन वॉर्श (Kevin Warsh) यांना फेडरल रिझर्व्हचे (Federal Reserve) पुढील चेअरमन म्हणून नॉमिनेट केल्यानंतर डॉलर इंडेक्स (DXY) 97.1754 वर पोहोचला. वॉर्श हे व्याजदर वाढवण्याच्या (Hawkish) धोरणाचे समर्थक मानले जातात, ज्यामुळे जागतिक बाजारात अनिश्चितता वाढली आणि गुंतवणूकदारांनी सुरक्षित गुंतवणुकीकडे (Safe Haven) मोर्चा वळवला. याचा परिणाम म्हणून कमोडिटीजच्या किमती घसरल्या. विशेषतः सिल्व्हरसारख्या डॉलर-डेनॉमिनेटेड कमोडिटीजवर याचा दबाव दिसून आला.