S&P ग्लोबल एनर्जीच्या अध्यक्षांनी 2026 साठी कच्च्या तेलाची सरासरी किंमत $59-$60 प्रति बॅरल राहील असा अंदाज वर्तवला आहे. जागतिक अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर हा अंदाज बाजारातील लवचिकता दर्शवतो. तथापि, हा अंदाज US एनर्जी इन्फॉर्मेशन अॅडमिनिस्ट्रेशन (EIA) सारख्या इतर प्रमुख ऊर्जा संस्थांच्या निराशावादी (bearish) अंदाजांपेक्षा वेगळा आहे. EIA चा अंदाज आहे की 2026 मध्ये ब्रेंट क्रूडची किंमत पुरवठा जास्त असल्यामुळे सुमारे $56 प्रति बॅरलपर्यंत खाली येऊ शकते. अंदाजांमधील हा फरक ऊर्जा क्षेत्राला आकार देणाऱ्या महत्त्वपूर्ण अनिश्चिततेवर प्रकाश टाकतो, जिथे स्थिर दीर्घकालीन सरासरी अल्पकालीन तीव्र अस्थिरता लपवू शकते.
### बदलत्या पुरवठा-मागणी समीकरण
बाजारातील मुख्य ताण हा शिस्तबद्ध उत्पादन कपाती आणि वाढत्या जागतिक पुरवठ्यादरम्यान आहे. 4 जानेवारी 2026 रोजी, सौदी अरेबिया आणि रशियासह प्रमुख OPEC+ सदस्यांनी बाजारात स्थिरता आणण्यासाठी फेब्रुवारी आणि मार्चसाठी उत्पादन वाढ थांबवण्याचा निर्णय घेतला. हे OPEC+ चे संभाव्य अतिरिक्त पुरवठ्याला (surplus) सामोरे जाण्याचे सावध धोरण दर्शवते.
त्याच वेळी, आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा एजन्सी (IEA) चा अंदाज आहे की 2026 मध्ये जागतिक तेल पुरवठा दररोज 2.5 दशलक्ष बॅरल (mb/d) ने वाढेल, जो दररोज 930,000 b/d च्या मागणी वाढीच्या अंदाजापेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त आहे. प्रामुख्याने नॉन-OPEC+ उत्पादकांमुळे होणारा हा संभाव्य अतिरिक्त पुरवठा, अधिक निराशावादी किंमत अंदाजांचा आधार आहे. 28 जानेवारी 2026 पर्यंत, ब्रेंट क्रूड सुमारे $66.68 आणि WTI सुमारे $62.42 वर व्यवहार करत होते, जे बाजाराच्या या परस्परविरोधी घटकांना किंमतीत समाविष्ट करण्याच्या प्रयत्नाला दर्शवते.
### भारताचा उदय आणि नवीन ऊर्जा नकाशा
या अंदाजात भारताचे वाढते महत्त्व, अतिरिक्त मागणीचा स्रोत म्हणून आणि एक प्रमुख ऊर्जा आयातदार म्हणून त्याची मजबूत स्थिती यावरही जोर देण्यात आला. देशाची रणनीती सुरक्षा वाढवण्यासाठी आपल्या पुरवठादारांच्या बेसमध्ये विविधता आणणे आहे. 2025 मध्ये, इराक़ आणि सौदी अरेबिया सारखे पारंपारिक देश भारताचे शीर्ष कच्चे तेल पुरवठादार होते, परंतु भू-राजकीय बदलांनंतर रशिया एक प्रमुख स्रोत म्हणून उदयास आले, जे आयातीमध्ये 18-20% योगदान देत आहे. युनायटेड स्टेट्स देखील एक महत्त्वपूर्ण भागीदार बनले आहे, जे भारताच्या कच्च्या तेलाच्या आयातीपैकी 6-7% पुरवते.
ही विविधतापूर्ण रणनीती S&P च्या अर्न्स्बेर्गर यांच्या मते, विविध पुरवठा सुरक्षित करण्याची संधी पूर्वीपेक्षा अधिक असलेल्या बाजारात, भारतासारख्या मोठ्या आयातदारांना अधिक लवचिकता देते. यामुळे मोठ्या ग्राहकांना अधिक वाटाघाटीची शक्ती आणि लवचिकता मिळते, ज्यामुळे त्यांची स्वतःची मागणी वाढत असतानाही किंमती वाढण्याची शक्यता मर्यादित होते. Exxon Mobil (XOM) आणि Chevron (CVX) सारख्या ऊर्जा कंपन्यांचे P/E गुणोत्तर (अनुक्रमे सुमारे 19.5 आणि 23.0) या जटिल वातावरणात सातत्यपूर्ण, परंतु साधारण नफ्याला दर्शवतात.
### दृष्टिकोनांमधील फरक
शेवटी, S&P ग्लोबल एनर्जीचा अंदाज अतिरिक्त पुरवठा शोषून घेण्याच्या आणि भू-राजकीय जोखीम व्यवस्थापित करण्याच्या बाजाराच्या क्षमतेवर अधिक आशावादी दृष्टिकोन सादर करतो. हा EIA आणि IEA सारख्या संस्थांच्या एकमतापेक्षा वेगळा आहे, जे 2026 पर्यंत किंमतींवर दबाव आणणारा महत्त्वपूर्ण अतिरिक्त पुरवठा पाहतात. J.P. Morgan Research, पुरवठा-मागणी गतिशीलता लक्षात घेऊन, 2026 साठी ब्रेंटचा अंदाज $58/bbl पर्यंत कमी केला, ज्यामुळे ते निराशावादी दृष्टिकोनाच्या जवळ आहे. कच्च्या तेलाची दिशा OPEC+ शिस्त वाढत्या नॉन-OPEC उत्पादनाचा सामना करते की नाही आणि जागतिक मागणी वाढ अपेक्षेपेक्षा जास्त होते की नाही यावर अवलंबून असेल.